Η επανάσταση στον καιρό του Διαδικτύου -Β’

του  Ροντόλφο Μονατσέλι

Την ιδέα την πήραμε από ένα ενδιαφέρον άρθρο  του Μάλκομ Γκλάντγουελ, που δημοσιεύτηκε  στο «The New Yorker, με τίτλο» Small Change’’ .Το άρθρο εξετάζει τη σχέση μεταξύ των λεγόμενων ιστότοπων  κοινωνικής δικτύωσης,  από το Facebook ως το Twitter, και εστιάζει στις  πρόσφατες αναταραχές στη Μέση Ανατολή.

 Σε αυτό το άρθρο δεν θα ασχοληθούμε με τις λαϊκές εξεγέρσεις στην Αίγυπτο ή την Τυνησία. Ξεκινώντας από τις θέσεις του Γκλάντγουελ, θα προσπαθήσουμε να ανοίξουμε  μια συζήτηση σχετικά με το τι είναι τα κοινωνικά δίκτυα και ποιό θετικό ή αρνητικό ρόλο  μπορούν να έχουν. Θα προσπαθήσουμε  να μην καταλήξουμε στα συνήθη τελικά συμπεράσματα, που χαρακτηρίζουν μια ορισμένη διανόηση,  που βλέπει στην τεχνολογία τη λύση για όλα τα δεινά της κοινωνίας, αλλά ούτε σε εκείνα  της επαναστατικής καθαρότητας  που αρνείται να έρθει αντιμέτωπη με τη  πραγματικότητα και να χειριστεί τα   εργαλεία που έχει στην διάθεσή της και που είναι απαραίτητο να χρησιμοποιήσει.

 Το άρθρο του Γκλάντγουελ, είναι πραγματικά ενδιαφέρον από την άποψη αυτή, δεδομένου ότι βλέπει τους ιστότοπους  κοινωνικής δικτύωσης όπως το Facebook ή το Twitter  ως  αυτό που πραγματικά είναι: σημαντικά εργαλεία  επικοινωνίας, αλλά όχι τα μοναδικά μέσα  επαναστατικού ακτιβισμού και πολιτικής στράτευσης.

 Το άρθρο επικρίνει, ιδιαίτερα, την δογματική άποψη που θεωρεί  τα κοινωνικά δίκτυα  ως αυτή καθαυτή την επανάσταση, που θα μετασχηματίσει  ριζικά και κατά τρόπο αμετάκλητο την  πολιτική στράτευση .Είναι ενδιαφέροντα τα κίνητρα που ανιχνεύονται σε αυτή την ιδεολογική προσήλωση, την επονομαζόμενη «επανάσταση των κοινωνικών δικτύων». Σύμφωνα με τον συγγραφέα  υπάρχει μόνο αυτό  που o ιστορικός Ρόμπερτ Ντάρντον όρισε ως  ψευδή συνείδηση του παρελθόντος που θα μπορούσε […]  να μας κάνει να πιστέψουμε ότι η επικοινωνία  δεν έχει ιστορία, ή ότι πριν από την τηλεόραση ή το Διαδίκτυο δεν συνέβαινε τίποτα σημαντικό.

 Το πιο σημαντικό στοιχείο για τον  Γκλάντγουελ, είναι η αλλαγή του πολιτικού καθήκοντος, που θα μπορούσε να ορισθεί  ως οντολογική, και η οποία   θα συνέπιπτε με την εγκατάλειψη του  κοινωνικού  καθήκοντος  και των  κινδύνων  που  η πολιτική  στράτευση συνεπάγεται , και μαζί με αυτήν και η χρεοκοπία των  ισχυρών   «κοινοτικών » δεσμών. Καθήκον και  δεσμούς  που, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς των ιδεολογιζόντων θεωρητικών του Δικτύου, τα κοινωνικά δίκτυα δεν επιτρέπουν ούτε απαιτούν.

 Προσοχή όμως, γιατί όπως είπαμε  στην αρχή του άρθρου μας, δεν σημαίνει με κανένα τρόπο ότι δαιμονοποιούμε  τα  κοινωνικά δίκτυα, πόσο μάλλον ότι τα υποτιμούμε ή τα απαξιώνουμε. Ο γράφων , στην πραγματικότητα, πιστεύει ότι τα κοινωνικά δίκτυα, και, γενικότερα, το Web 2.0,είναι μια πολύ σημαντική  και θεμελιώδης ανακάλυψη. Αναγκαία, όμως, είναι η καλύτερη χρήση και η κατανόηση της λειτουργίας τους. Βεβαίως, το Facebook και το Twitter δεν χρησιμεύουν για να γίνει η επανάσταση, αλλά είναι σημαντικά  εργαλεία για την επικοινωνία και τη συμμετοχή, μια πηγή ιδεών και πληροφοριών,  διάδοσης της καινοτομίας και της πληροφόρησης, ένα μέσο για να μπορεί να φέρει  σε επαφή ανθρώπους που  ποτέ δεν θα συναντιόντουσαν  στην πραγματική ζωή. Εργαλεία που, ως εκ τούτου, πρέπει οπωσδήποτε να χρησιμοποιούνται  από τους  αντικαπιταλιστές  και τους  κομμουνιστές  χωρίς καμία προκατάληψη, και με τρόπο  πιο αποτελεσματικό και λιγότερο  ερασιτεχνικό από ό, τι μέχρι τώρα, αλλά δεν πρέπει να μας δημιουργούν  οποιαδήποτε ψευδαίσθηση.

 Τα κοινωνικά δίκτυα, ίσως μια μέρα, συμβάλλουν  στην αποτελεσματική διάδοση των ιδεών μας , αλλά για να πραγματοποιηθεί η μελλοντική επανάσταση απαιτούνται πολλά ακόμη. Θα χρειαστεί ένα σταθερό και συνεπές θεωρητικό πλαίσιο και ένα ενιαίο κίνημα, συνεκτικό και οργανωμένο στηριγμένο σε  νέες θεωρητικές βάσεις το οποίο , παρά  στους θεωρητικούς των σύγχρονων μίντια , θα είναι πολύ πιο δυσχερές και περίπλοκο από ένα ποστ στο Facebook.

 (Απόσπασμα άρθρου  δημοσιευμένο στο περιοδικό Comunismo e Comunità ,Φεβρ.2011)

Ο Malcolm Gladwell,  είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος (1987 έως σήμερα). Έχει γράψει άρθρα με ευρύ θεματικό ενδιαφέρον, έχει βραβευτεί και είναι ευρύτατα γνωστός για τα βιβλία του.The Tipping Point (2000), Blink (2005), Outliers (2008), What the Dog Saw: And Other Adventures (2009).

Ο Rodolfo Monacelli ,είναι απόφοιτος των Πανεπιστημίων  της Ρώμης ‘La Sapienza’ και ‘Tor Vergata΄  ,με ειδίκευση στον χώρο των εκδόσεων. Αρθρογραφεί σε επιστημονικά περιοδικά.

Explore posts in the same categories: Ιδεολογική πάλη, Κοινωνικά κινήματα, Πολιτική

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: