Οι συλλογικές συμβάσεις και η κυβερνώσα εργατική αριστερά -Απόστολος Καψάλης

 Eφημ.ΕΠΟΧΗ

Σε πρόσφατο προεκλογικό κείμενο [1] επιχειρήθηκε μια περιγραφική αποτύπωση ορισμένων άμεσων και κατεπειγουσών προτεραιοτήτων παρέμβασης των ριζοσπαστικών δυνάμεων της αριστεράς στο πεδίο των εργασιακών σχέσεων αμέσως μετά τις εκλογές. Η συγκρότηση μιας κυβέρνησης της αριστεράς δεν αποτελούσε σε καμία περίπτωση προϋπόθεση για έναν τέτοιο προσανατολισμό ανασυγκρότησης των συλλογικών διαπραγματεύσεων και περιορισμού ή κατάργησης των ακραία ευέλικτων μορφών απασχόλησης. Το αντίθετο μάλιστα.

Μετά τη 17η Ιούνη, εφόσον η αριστερά συμμετείχε σε έναν κυβερνητικό σχηματισμό, θα έπρεπε να συνεχίσει να λειτουργεί σαν αντιπολίτευση σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο. Εάν καταλάμβανε τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, όπερ και εγένετο, θα έπρεπε να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες άσκησης εργατικής πολιτικής παράλληλα με (και ανεξάρτητα από) τις επίσημες επιλογές του καθεστώτος δια της ενεργοποίησης δομών και πρακτικών υλοποίησης και επικαιροποίησης του προγράμματός της από κοινού με τα μέλη, τους φίλους και τους ψηφοφόρους της.

Η κατάσταση σήμερα στην αγορά εργασίας είναι εφιαλτική. Η εργοδοτική απαξίωση των συνδικαλιστικών οργανώσεων και η αξιοποίηση του νέου πλήρως απορρυθμισμένου συλλογικού εργατικού δικαίου πλήττουν ταυτόχρονα το βιοτικό επίπεδο και το φρόνημα των εργαζομένων. Ο στόχος της αποθεσμοποίησης των συνδικάτων, της υποχώρησης των συλλογικών οραμάτων και της ενίσχυσης των εξατομικευμένων εργατικών και κοινωνικών συμπεριφορών έχει σε μεγάλο βαθμό επιτευχθεί. Για την ώρα η εκλογική καταγραφή της καταδίκης του μνημονίου και των εφαρμοστικών του νόμων σε καμία περίπτωση δεν μεταφράζεται σε αντιστροφή του κλίματος ήττας και τρομοκρατίας στους χώρους δουλειάς στον ιδιωτικό, αλλά και στον δημόσιο τομέα.

ΓΙΑ ΤΟ ΑΜΕΣΩΣ ΕΠΟΜΕΝΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ

Στο αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται να ενταθεί το φαινόμενο των ατομικών συμβάσεων εργασίας ή των συλλογικών συμβάσεων-φωτοαντιγράφων των εργοδοτικών εισηγήσεων για την ευθεία μείωση των αποδοχών, καθώς και η βάρβαρη επέλαση κάθε ευέλικτης μορφής απασχόλησης με άξονα την εκ περιτροπής εργασία, τη μερική και την προσωρινή απασχόληση. Δεν αποκλείεται μάλιστα η επιλεκτική επάνοδος στη στοιχειώδη συνταγματική ή στην εν γένει θεμελιώδη (κοινοτική) εργατική νομιμότητα να αξιοποιηθεί σαν δούρειος ίππος για την περαιτέρω απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων και των ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Ενδεικτικά, η ΔΗΜΑΡ προτείνει αφενός, την κατάργηση της ΠΥΣ σε ό,τι αφορά αποκλειστικά τη μετενέργεια των ΣΣΕ και αφετέρου, ως ισοδύναμο μέτρο, τη μείωση του έμμεσου εργασιακού κόστους κατά 20%!

Στη συνείδηση των εργαζομένων τα μνημόνια βολοδέρνουν στα σκοτεινά λημέρια του Άδη. Η σκιώδης τρικομματική διακυβέρνηση υπεράσπισης του αστικού καθεστώτος δεν μπορεί να τα νεκραναστήσει, ιδίως εφόσον το εργατικό κίνημα αναλάβει με λαμπρότητα την υλοποίηση του δικού του κυβερνητικού κοινωνικού προγράμματος επαναρρυθμίζοντας τις εργασιακές σχέσεις και αποκαθιστώντας τη συλλογική συνείδηση. Μπροστά στις ιστορικής σημασίας ευθύνες τους οι δυνάμεις της μισθωτής εργασίας θα κληθούν ταυτόχρονα να αναχαιτίσουν τη νέα αντεργατική λαίλαπα και να στήσουν δομές εργατικής αντεξουσίας με στόχο την προάσπιση των συμφερόντων και των ελευθεριών τους.

ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΠΑΝΤΟΥ

Ένα πρώτο επίπεδο δράσης είναι αναμφίβολα η λεπτομερής καταγραφή και αξιοποίηση των διαθέσιμων δυνάμεων σε επιχειρησιακό, κλαδικό και τοπικό επίπεδο. Η αριστερά οφείλει να πρωτοστατήσει στην άμεση συγκρότηση άτυπων ή επίσημων εργατικών επιτροπών, όπου αυτό είναι εφικτό, σε άμεση συνέργεια με τις υπάρχουσες συνδικαλιστικές οργανώσεις του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα.

Ένα ενιαίο συντονιστικό κέντρο χαρτογράφησης των κρουσμάτων εργοδοτικής αυθαιρεσίας και αντεργατικής επίθεσης θα μπορούσε να εγγυηθεί την ενεργοποίηση μηχανισμών αποτελεσματικής αντίστασης με το μέγιστο βαθμό εργατικής αλληλεγγύης. Αναρίθμητοι αγωνιστές δίνουν απομονωμένοι ηρωικές μάχες από μειονεκτική, όμως, θέση απέναντι σε ένα άψογα συγκροτημένο εργοδοτικό μπλοκ.

Στην προσπάθεια ανατροπής αυτής της κατάστασης θα συνέβαλε καθοριστικά η συγκρότηση μιας ενιαίας πλατφόρμας ή ρεύματος συσπείρωσης των ριζοσπαστικών συνδικαλιστικών δυνάμεων σε πανελλαδικό επίπεδο στη βάση ορισμένων βασικών αρχών πολιτικής συμφωνίας με στόχο την ανακατάληψη των εργατικών σωματείων. Η εμμονή σε διαφορετικές επιμέρους ψευδο-ιδεολογικές προσεγγίσεις και αναφορές που διαιωνίζουν τη διχόνοια στις τάξεις της αριστεράς δεν δικαιολογούνται αυτήν την κρίσιμη ώρα.

Ο ΘΕΣΜΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΤΩΝ

Ένα δεύτερο επίπεδο αφορά στην εξάντληση κάθε θεσμικής ή μη δυνατότητας και πρόσφορου μέσου για τη σύναψη συμφωνιών ή συμβάσεων αναχαίτισης της αποδόμησης της συλλογικής διαπραγμάτευσης και της επικράτησης του νεοφιλελεύθερου μοντέλου των ατομικών συμβάσεων εργασίας. Αντικείμενο αυτών των, κατ’ αρχήν, πρακτικών ανακωχής θα μπορούσε να αποτελεί, έστω, η συμφωνία για τη μη ενεργοποίηση του περιεχομένου της πρόσφατης ΠΥΣ, η οποία άλλωστε είναι προδήλως αντισυνταγματική και στερείται υπερ-νομοθετικής ισχύος.

Η αναβίωση των συλλογικών συμβάσεων περνάει μέσα από την επανέναρξη ισχύος του θεσμικού ρόλου των συνδικάτων, άρα με τον εξαναγκασμό της εργοδοτικής πλευράς στην προσέλευση στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης. Εν συνεχεία, πρέπει να τονιστεί ότι η σύναψη μιας συλλογικής σύμβασης εργασίας με οποιοδήποτε περιεχόμενο, ιδίως δε με αυτό της απόλυτης προτεραιότητας συλλογικής ρύθμισης των εργασιακών σχέσεων, δεν είναι (ακόμη) απαγορευμένη, μολονότι η προοπτική της ειρηνικής εκτύλιξης αυτού του σεναρίου έχει δραματικά απομακρυνθεί την τελευταία διετία.

Τέλος, ακόμη και στην ιδανική περίπτωση υποδειγματικής και ενιαιομετωπικής οργάνωσης του εργατικού κινήματος, η μέριμνα για την επινόηση μέσων αυτοάμυνας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση πολιτικής επιβίωσής του. Πολύ σύντομα η αστυνομία, το ένστολο τμήμα του ακροδεξιού παρακράτους και οι νεοναζιστικές ομάδες κρούσης, θα αναλάβουν τα πραγματικά ιστορικά καθήκοντά τους για την πάταξη κάθε εργατικής και συνδικαλιστικής αντίστασης.

Από τα σοκάκια του κέντρου των Αθηνών, τα τουρκικά προξενεία και τα εργοστάσια-καταφύγια των προσφύγων, το πεδίο της σύγκρουσης αναμένεται να μεταφερθεί στους χώρους δουλειάς, στις διαδηλώσεις και στις απεργίες. Η απόκρουση των εφεδρειών του αστικού καθεστώτος δεν μπορεί να γίνει μόνον με την μάχη των επιχειρημάτων και των καυστικών δια του τύπου καταγγελιών. Οι εργατικές ομάδες περιφρούρησης των κινηματικών δράσεων αποκτούν την ίδια, αν όχι μεγαλύτερη, αξία με αυτήν της μελέτης της συνταγματικότητας μιας αντεργατικής διάταξης ή της δικαστικής διεκδίκησης για την κατάργησή της.

* O Απόστολος Καψάλης είναι ερευνητής εργασιακών σχέσεων στο ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] «Πρώτες προτεραιότητες (μιας κυβέρνησης) της Αριστεράς στο πεδίο των εργασιακών σχέσεων», (http://rednotebook.gr/details.php?id=5868)

http://epohi.gr/portal/oikonomia

 Παλιαότερες αναρήσεις στο ιστολόγιό μας

Εργάτες στα όπλα! Έχουμε δημοκρατία – Αποστόλης Καψάλης*

Μαΐου 24, 2012

Μαρτίου 25, 2012

Απόστολος Καψάλης, ερευνητής ΙΝΕ – ΓΣΕΕ

 http://vimeo.com/37416774

Explore posts in the same categories: Συνδικάτα

Ετικέτες: , , , , ,

You can comment below, or link to this permanent URL from your own site.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: