Αρχείο για 21 Οκτωβρίου, 2012

«Στυμμένη λεμονόκουπα» ο λαός – Γιώργος Δελαστίκ

21 Οκτωβρίου, 2012

Εφημ ΠΡΙΝ

Ωμή αλλά ρεαλιστική η εκτίμηση αξιωματούχου, «γνώστη του θέματος» της Ελλάδας, που μεταφέρει το γερμανικό περιοδικό Σπίγκελ: «Το λεμόνι έχει ήδη στυφτεί για πολλοστή φορά, δεν υπάρχει πια τίποτα μέσα»! Μια στυμμένη λεμονόκουπα πλέον ο ελληνικός λαός. «Ακόμη και οι σκληροπυρηνικοί της γερμανικής κυβέρνησης παραδέχονται ανοιχτά ότι είναι μη ρεαλιστικά περαιτέρω πακέτα λιτότητας στην Ελλάδα», ομολογεί το Σπίγκελ και διευκρινίζει ότι «η γερμανική κυβέρνηση θέλει να αποτρέψει να καταστεί αναγκαίο ένα τρίτο πακέτο βοήθειας για την Ελλάδα».

Έχουμε ήδη τονίσει ότι εδώ και πάνω από ένα μήνα η Γερμανία έχει αποφασίσει να μην αφήσει να οδηγηθεί η Ελλάδα σε χρεωκοπία. «Δεν θα υπάρξει κρατική χρεωκοπία στην Ελλάδα», υπογράμμισε την περασμένη Κυριακή με κατηγορηματικό τρόπο ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Η γραμμή αυτή, η οποία φυσικά ισχύει μόνο για την παρούσα φάση, ήταν σαφής και στις δηλώσεις που έκανε η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ τα χαράματα της Παρασκευής στις Βρυξέλλες, όταν τελείωσε η σύνοδος κορυφής της Ε.Ε, αν και χρησιμοποίησε πιο προσεκτικές διατυπώσεις αναφερόμενη στη δήλωση των ηγετών των κρατών της ευρωζώνης για την Ελλάδα. «Αναμένουμε ότι η Ελλάδα θα εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της και με τη δήλωση θέλουμε να διαβεβαιώσουμε ότι η Ελλάδα μπορεί να παραμείνει στην ευρωζώνη», δήλωσε. Η δήλωση της καγκελαρίου μάλιστα ήταν ισχυρότερη από την δήλωση που έκανε στις Βρυξέλλες ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, ο οποίος είπε ότι «δεν έχουμε καμία τελική απάντηση αν η Ελλάδα θα εγκαταλείψει την ευρωζώνη, πιθανόν θα παραμείνει». Μια μέρα νωρίτερα, σε συνέντευξη του σε έξι μεγάλες ευρωπαϊκές εφημερίδες (τη γαλλική Μόντ, τη βρετανική Γκάρντιαν, τη Γερμανική Ζίντοϊτσε Τσάιτουνγκ, την Ιταλική Στάμπα, την ισπανική Ελ Παϊς και την πολωνική Γκαζέτα Βιμπόρτσα), ο Ολάντ εμφανιζόταν ως αποφασισμένος υποστηρικτής της χώρας μας.

(περισσότερα…)

Αόρατοι – Γιάννης Κιμπουρόπουλος

21 Οκτωβρίου, 2012

Πηγή: http://kibi-blog.blogspot.gr/

«Το να χάνεις τη δουλειά σου είναι σαν κάταγμα», μονολογεί ο ήρωας ενός διηγήματος (του Χ. Οικονόμου από τη συλλογή «Κάτι θα γίνει, θα δεις» που, προ τριετίας, λειτούργησε σαν ηχώ του μέλλοντος). Το να μη βρίσκεις δουλειά για πολύ καιρό είναι σαν πολλαπλά κατάγματα. Το να είσαι τόσο καιρό άνεργος ώστε να καταλήγεις εκτός εργατικού δυναμικού είναι συντριβή. Εξαφάνιση. Κοινωνική εξαέρωση.

Δεν σας προκαλεί απορία; Πού κρύβονται οι 1,5 εκατομμύριο πραγματικοί άνεργοι; Πού είναι οι 500.000 νέοι έως 25 ετών που η πρώτη εργασιακή τους εμπειρία είναι η ανεργία; Πού κινούνται οι 500.000 που διανύουν παροπλισμένοι την παραγωγικότερη περίοδο της ζωής τους, μεταξύ 25-45 χρόνων; Ένα από τα πραγματικά επιτεύγματα της τρόικας και της κυβέρνησης είναι ότι κατέστησαν τους ανέργους κοινωνικά και πολιτικά αόρατους. Οι άνεργοι υπάρχουν μόνο σαν στατιστική του τρόμου, σαν αριθμός ιλιγγιωδώς αυξανόμενος και σαν μοχλός εκβιασμού των τυχερών που διατηρούν το «προνόμιο» να εργάζονται. Οι άνεργοι δεν υπάρχουν σε κανένα επίπεδο της διαπραγμάτευσης μεταξύ κυβέρνησης και τρόικας. Δεν υπάρχουν σε κανένα μέτρο του μνημονίου, με εξαίρεση τις περικοπές στα επιδόματα ανεργίας. Δεν υπάρχουν στον σχεδιασμό κανενός υπουργείου, με εξαίρεση τη διαχείριση μερικών υπολειμμάτων των κοινοτικών επιδοτήσεων. Δεν υπάρχουν στον πολιτικό και κοινωνικό σχέδιο κανενός κόμματος, με εξαίρεση τις γενικές προσδοκίες για απασχόληση που θα προκύψει από εκείνο ή το άλλο αναπτυξιακό τέχνασμα. Οι άνεργοι, ενώ εξελίσσονται στην πιο θεαματικά αυξανόμενη ομάδα της ελληνικής κοινωνίας και οσονούπω την πολυπληθέστερη, είναι ταυτόχρονα η ομάδα που έχει τεθεί κυριολεκτικά εντός παρενθέσεως.

Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, όλα τα άλλα στρώματα και κατηγορίες της κοινωνίας βρίσκονται, έστω και περιθωριακά, εντός της διαπραγμάτευσης για τον βίαιο, μνημονιακό μετασχηματισμό. Οι μισθωτοί του Δημοσίου, παρά την ισχνή τους συνδικαλιστική δύναμη, είναι το πρόσχημα για κάποιες από τις περίφημες «κόκκινες γραμμές». Οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα έγιναν ένα παρόμοιο πρόσχημα στο προ ημερών θέατρο κυβερνητικής «αντίστασης» απέναντι στον κυνισμό της τρόικας για τις αποζημιώσεις και τις τριετίες (σημειολογικά έχει ενδιαφέρον, πάντως, ότι και στις δύο περιπτώσεις, του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, οι μισθωτοί αντιμετωπίζονται κυρίως ως υποψήφιοι άνεργοι). Οι προμηθευτές του Δημοσίου προβάλλονται ως οι κατεξοχήν αναξιοπαθούντες με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του κράτους. Η επιχειρηματική ελίτ είναι έτσι κι αλλιώς προνομιακός απευθείας συνομιλητής και υποβολέας αρκετών «μεταρρυθμίσεων» της τρόικας. Οι μικρομεσαίοι, αν και συνθλιβόμενοι μεταξύ φορολογίας και ύφεσης, θεωρούνται δικαιούχοι ενός σεβαστού μέρους των κοινοτικών επιδοτήσεων, αν και όταν αυτές αποδεσμευτούν. (περισσότερα…)

Υπάρχει άλλη λύση;

21 Οκτωβρίου, 2012

Η παρακάτω συζήτηση από τις ΝΕΕΣ ΕΠΟΧΕΣ-ΤΟ ΒΗΜΑ 21/10/2012

Καθώς η χώρα πασχίζει να πείσει τους δανειστές πως είναι σε θέση να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της έτσι ώστε να εκταμιευθούν τα 31,5 δισ. ευρώ της πολυπόθητης δόσης, η κατάσταση δείχνει να χειροτερεύει ολοένα και περισσότερο. Στο εσωτερικό της η ασφυκτική λιτότητα δημιουργεί συνθήκες ανθρωπιστικής κρίσης, ενώ σε διεθνές επίπεδο ακόμη και οι πιστωτές φαίνεται να ανακρούουν πρύμναν και να μην είναι πλέον τόσο σίγουροι πως υπάρχει πιθανότητα σωτηρίας για την Ελλάδα. Πριν από μερικές ημέρες δημοσιεύθηκε η εκτίμηση του ΔΝΤ πως το χρέος της χώρας δεν μπορεί έτσι κι αλλιώς να γίνει βιώσιμο.

Ανοίγει έτσι εκ των πραγμάτων ένας νέος κύκλος συζήτησης για το τι μέλλει γενέσθαι. Χονδρικά αυτή η συζήτηση συμπυκνώνεται στο ερώτημα αν μπορεί να υπάρξει λύση μέσα στο ευρώ. Γι’ αυτό το θέμα γράφουν σήμερα δύο εκφραστές της άποψης της εξόδου, ο Αλέκος Αλαβάνος και ο Κώστας Λαπαβίτσας, ενώ με διαφορετικές αφετηρίες και τελική στόχευση οι Νίκος Χριστοδουλάκης και Γιώργος Σταθάκης διαπραγματεύονται μια λύση 

 

Μόνη επιλογή ο δεύτερος δρόμος

Αλέκος Αλαβάνος

Πρώτο, αφού ευχαριστήσω για τη φιλοξενία, να πω ότι καλύτερα ίσως το ερώτημα, αντί «υπάρχει άλλος δρόμος;» να ήταν «υπάρχει δρόμος;». Γιατί τώρα δεν είμαστε σε δρόμο. Οπως στις ταινίες του Χίτσκοκ είμαστε σε γκρεμό. Εκεί μας έχουν οδηγήσει ΝΔ, ΠαΣοΚ και ΔΗΜΑΡ. Δεν χρειάζεται ανάλυση. Το βιώνει με τον πιο βαρύ τρόπο η κοινωνία μας.

Δεύτερο, η εναλλακτική λύση που προτείνεται μέσα στο κοινοβουλευτικό σύστημα από την αξιωματική αντιπολίτευση, τον ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ, δηλαδή να μείνουμε στο ευρώ αλλά να φύγουμε από το μνημόνιο, είναι «δρόμος που δεν μπορεί να υπάρξει». Αυτό το διαπιστώνουμε γιατί όροι μνημονιακού τύπου τίθενται παντού: στην Κύπρο, στην Ισπανία, στη στήριξη των τραπεζών, στην αγορά ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα, στις χρηματοδοτήσεις από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας. «Μνημόνιο» και «ευρωζώνη» θα αναφέρονται ως συνώνυμες λέξεις σε μια ανανεωμένη έκδοση του λεξικού Μπαμπινιώτη. Για τον απλούστατο λόγο ότι το περιεχόμενο των μνημονίων που αποφασίζονταν σε επίπεδο χώρας-μέλους χωριστά θεσμοποιείται πια ως γενική  ρύθμιση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπως επιβεβαιώνουν και οι προτάσεις της Γερμανίας για τον υπερεπίτροπο. Η «ευρωζώνη» είναι θεσμικό μνημόνιο και δεν μπορείς να φύγεις από το ένα χωρίς να φύγεις και από το άλλο. «Μετά είκοσι έτη» μπορεί να μην είναι έτσι, αλλά τότε η νεολαία θα έχει σαπίσει κι εμείς θα κοιτάμε τα πράγματα από ψηλά.

(περισσότερα…)

Δυναμική της ανεργίας, χρηματοδότηση του εξωτερικού τομέα, και αναδιάρθρωση της ελληνικής οικονομίας – Θεόδωρος Μαριόλης

21 Οκτωβρίου, 2012

Πηγή: http://www.theo-mariolis.gr/ 

Για εκτενείς συζητήσεις πάνω στα αντικείμενα του παρόντος και, ιδίως, στην τρίτη ενότητά του, είμαι υπόχρεος στον Κώστα Παπουλή. Οι σημειώσεις δηλώνονται με [.], και βρίσκονται στο τέλος του κειμένου.

«ἐστάθη ἐπί τινα δευτερόλεπτα, ἐν ἄκρᾳ ἀπορίᾳ καὶ ἀμηχανίᾳ. Δὲν ἤξευρε τί νὰ σκεφθῇ. Καὶ ἐν ἀκαρεῖ, πλεῖσται ἀντιφατικαὶ ἰδέαι, ἀσυνάρτητοι, συγκρουόμεναι, μαχόμεναι πρὸς ἀλλήλας, συνέρρευσαν εἰς τὸν ἐγκέφαλόν του.»

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Ὁ Ἀντίκτυπος τοῦ νοῦ

1. Εισαγωγή

Στο παρόν κείμενο μελετώνται, κατά σειρά, τρεις πλευρές της ελληνικής οικονομίας: η ανεργία, ο εξωτερικός τομέας, και η παραγωγική δομή. Όσον αφορά στην ανεργία, η έμφαση δίδεται στην εκτίμηση της δυναμικής της. Ο εξωτερικός τομέας προσεγγίζεται από την πλευρά της χρηματοδότησής του και, ειδικότερα, από την επίπτωση που θα είχε στον πληθωρισμό κόστους, στη διεθνή ανταγωνιστικότητα και στο προϊόν, η μονομερής χρεοκοπία και η επιστροφή σε εθνικό νόμισμα. Τέλος, η παραγωγική δομή αναλύεται από την άποψη της αποκατάστασης ισόρροπης και βιώσιμης σχέσης αποταμιεύσεων – επενδύσεων – ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, ως αναγκαία συνθήκη της μεγέθυνσης.

Κάθε μία από αυτές τις πλευρές μελετάται – κατά το δυνατόν – αυτοτελώς και, έτσι, αντλούνται αντίστοιχα, «τοπικά» συμπεράσματα. Διαπιστώνεται, ωστόσο, ότι αυτά σχετίζονται, αντικειμενικά, μεταξύ τους και, έτσι, διαμορφώνεται ένα τελικό συμπέρασμα, στο οποίο αντικατοπτρίζονται, εκτιμώ, τόσο με αρνητικό όσο και με θετικό τρόπο, η σημερινή κατάσταση και οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.

2. Δυναμική της ανεργίας

Στην τρέχουσα περίοδο, οι απασχολούμενοι στην ελληνική οικονομία ανέρχονται, χονδρικά, στα 3.7 εκατομμύρια, το εργατικό δυναμικό στα 4.9 εκατομμύρια και, επομένως, το ποσοστό ανεργίας στο 24%. Ας θεωρήσουμε ότι οι «άμεσοι προσδιοριστικοί παράγοντες» (proximate determinants) της διαχρονικής εξέλιξης του ποσοστού ανεργίας είναι οι ποσοστιαίοι ρυθμοί μεταβολής: (i) του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), (ii) της παραγωγικότητας της εργασίας (οριζόμενη, χάρη απλούστευσης, ως ΑΕΠ ανά εργαζόμενο), και (iii) της προσφοράς εργασίας, δηλαδή του εργατικού δυναμικού. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε με ακρίβεια πώς θα εξελιχθούν οι προαναφερθέντες τρεις ρυθμοί μεταβολής, αλλά γνωρίζουμε (με κάποια ακρίβεια) πώς εξελίχθηκαν στο παρελθόν: Παραδειγματικά, στην περίοδο 2001-2006, οι απασχολούμενοι αυξήθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 1.7% (που εκφραζόταν με 70 χιλιάδες θέσεις εργασίας ανά έτος), το εργατικό δυναμικό αυξήθηκε με μέσο ετήσιο ρυθμό 1.3%, το ΑΕΠ με μέσο ετήσιο ρυθμό 4.2%, ενώ το ποσοστό ανεργίας ήταν κατά μέσο όρο 9.7% (462 χιλιάδες άνεργοι, κατά μέσο όρο). Τέλος, στην περίοδο 1995-2004, η παραγωγικότητα της εργασίας αυξήθηκε με μέσο ετήσιο ρυθμό 3% (ενώ έχει εκτιμηθεί ότι, το 2004, η παραγωγικότητα εργασίας της ελληνικής οικονομίας ήταν η δεύτερη χειρότερη στην Ζώνη του Ευρώ (ΖΕ)).

(περισσότερα…)

Κρίση, δημοσιονομική κρίση, και κοινωνικός μισθός στην Ελλάδα – Θανάσης Μανιάτης

21 Οκτωβρίου, 2012

Πηγή: Το Μέτωπο

Οποιοσδήποτε είναι οπαδός της αντικαπιταλιστικής κατεύθυνσης, του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού της οικονομίας και της κοινωνίας δεν μπορεί παρά να υποστηρίζει την έξοδο της χώρας από την ευρωζώνη και την αποδέσμευση από την ΕΕ επειδή ρήξη με το κεφάλαιο και τον αστισμό δεν μπορεί να γίνει με επιτυχία χωρίς τα ελάχιστα απαιτούμενα εργαλεία της αυτόνομης βιομηχανικής πολιτικής, αγροτικής πολιτικής, πολιτικής διεθνούς εμπορίου, συναλλαγματικής πολιτικής, με την ΕΚΤ να είναι υπεύθυνη για τη νομισματική πολιτική και το Σύμφωνο Δημοσιονομικής Σταθερότητας να εκμηδενίζει ουσιαστικά την άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής.

Όμως είναι άλλο αυτό το ζήτημα και άλλο η ανίχνευση και η αποτίμηση της διαδικασίας ή των διαδικασιών που μας έφεραν μέχρι εδώ, στη χειρότερη κρίση της ιστορίας του ελληνικού καπιταλισμού. Με άλλα λόγια δεν ταυτίζονται απαραίτητα το ζήτημα των αιτιών της τρέχουσας κρίσης γύρω από τις οποίες οφείλει να περιστραφεί η ιδεολογική διαπάλη με τις δυνάμεις του αστισμού για όσο διάστημα διαρκεί η κρίση, και το ζήτημα της τοποθέτησης μας για τη συμμετοχή της χώρας στην ευρωζώνη. Η απάντηση στο τελευταίο ερώτημα μπορεί να προκύψει αβίαστα από τα προαπαιτούμενα για μια αντικαπιταλιστική διέξοδο από την κρίση χωρίς απαραίτητα να είναι το ευρώ και η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης η κύρια αιτία της κρίσης που βιώνει η ελληνική κοινωνία. Σε κάθε περίπτωση για να αλλάξουμε πορεία και να πάμε κάπου αλλού, σε μια ριζικά διαφορετική κατεύθυνση πρέπει να ξέρουμε όσο το δυνατόν καλύτερα πως φτάσαμε, τι μας οδήγησε ως εδώ.

Και για να γίνει αυτό, είναι απαραίτητο ένα σαφές θεωρητικό πλαίσιο εντελώς διακριτό και διαφορετικό από τα αστικά συμβατικά οικονομικά, που στην περίπτωση μας δεν μπορεί να είναι άλλο από αυτό της μαρξιστικής πολιτικής οικονομίας συνδέοντας έτσι την ελληνική κρίση με την κατάσταση της παγκόσμιας καπιταλιστικής οικονομίας και την τρέχουσα θεωρητική και εμπειρική συζήτηση που διεξάγεται γύρω από αυτήν στη μαρξιστική βιβλιογραφία.

(περισσότερα…)

Τα νέα επώδυνα αντεργατικά μέτρα και οι δήθεν κόκκινες γραμμές -Απόστολος Καψάλης

21 Οκτωβρίου, 2012

Πηγή: iskra

Ως είθισται στην σύγχρονη εκδοχή της δημοκρατίας οι δημοσιογραφικές διαρροές υποκαθιστούν τις υποτυπώδεις δομές κοινωνικού διαλόγου και δια της επαναλήψεως συνδράμουν στην εμπέδωση των νέων κάθε φορά αντεργατικών νομοθετικών ρυθμίσεων πριν ακόμη την υιοθέτησή τους. Ταυτόχρονα, η δια του τύπου καθεστωτική προπαγάνδα στοχεύει στη διαμόρφωση μιας ψευδούς εικόνας σε σχέση με τις δήθεν αντιστάσεις απέναντι στην τρόικα των δύο κυβερνητικών εταίρων ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ στην προσπάθειά τους να αναβάλλουν προσωρινά την βέβαιη κατάρρευσή τους.

Ωστόσο, η υιοθέτηση των νέων –πλήρως συμφωνημένων με την τρόικα– δυσμενών μέτρων για τον κόσμο της μισθωτής εργασίας, αφενός προστίθεται σε ένα πλέγμα συνολικής απορρύθμισης της εργατικής νομοθεσίας που έχει επιτελεσθεί την τελευταία διετία και τελεί ακόμη σε ισχύ (Πίνακας 1) και αφετέρου, αποτελεί συνεπή και πολλές φορές εμπρόθεσμη εφαρμογή προηγούμενων μνημονιακών δεσμεύσεων.

Ανεξάρτητα εάν ψήφισαν ή όχι μέρος ή το σύνολο των διατάξεων των μνημονίων και των εφαρμοστικών τους νόμων οι βουλευτές των κομμάτων της συμπολίτευσης γνωρίζουν πολύ καλά ότι το νέο πακέτο είναι ένα ακόμη προβλεπόμενο μέτρο στην κατεύθυνση της συμφωνημένης ελαστικοποίησης των εργασιακών σχέσεων και της μείωσης του κόστους εργασίας. Ειδικότερα:

α) Αποτελεί σαφή μνημονιακή δέσμευση (4046/2012) η αντικατάσταση του μέχρι πρότινος ισχύοντος συστήματος καθορισμού των κατωτάτων ορίων στις αποδοχές μέσα από ελεύθερες συλλογικές διαπραγματεύσεις και μάλιστα το αρχικό χρονοδιάγραμμα έχει παραβιαστεί (Ιούλιος 2012). Έτσι, με την γνωστή Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου του περασμένου Φλεβάρη μειώθηκαν δραματικά οι κατώτατες αποδοχές της Εθνικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας κατά 22% και 32% για τους νέους κάτω των 25 ετών, ενώ πάγωσαν και οι λεγόμενες ωριμάνσεις και αυξήσεις μέχρι η ανεργία να διαμορφωθεί σε επίπεδα κατώτερα του 10%. Σήμερα, απομένει η ολοκλήρωση του καθυστερημένου σχεδιασμού μέσα από τον νομοθετικό καθορισμό ενός ενιαίου νόμιμου ελάχιστου μισθού, έπειτα από διαβούλευση (όχι συμφωνία) με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις.

(περισσότερα…)