Αρχείο για 26 Νοεμβρίου, 2012

26 Νοεμβρίου, 2012

 

Το σχέδιο Μάρσαλ και ο ΣΥΡΙΖΑ

26 Νοεμβρίου, 2012

PICT2068

Πηγή:Εργατικός Αγώνας

Κατά την πρόσφατη συζήτηση για τον προϋπολογισμό στη Βουλή, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ υποστήριξε, ανάμεσα σε άλλα, ότι η Ελλάδα έχει ανάγκη από ένα σχέδιο Μάρσαλ και ότι ένα τέτοιο ανάλογο σχέδιο μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία υπέρβασης της κρίσης για τη χώρα και την Ευρώπη μαζί με τη μερική διαγραφή του χρέους.

Η θέση αυτή του ΣΥΡΙΖΑ δεν διατυπώθηκε για πρώτη φορά. Έχει όμως σημασία ότι εκφράστηκε κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού.

Δυο μήνες νωρίτερα, το Σεπτέμβριο δηλαδή του τρέχοντος έτους, στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε από τις Βρυξέλλες, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ είχε τονίσει : «Η Ευρώπη χρειάζεται ένα νέο Σχέδιο Μάρσαλ. Πρέπει να δοθεί χρόνος και ανάσα στην ελληνική οικονομία για να μπορέσει να ξαναπάρει μπρος και όχι να τη διαλύσουμε οριστικά με το νέο πακέτο μέτρων των 13 δισ. ευρώ». Η επιλογή του τόπου όπου διατυπώθηκε η θέση αυτή έχει επίσης τη σημασία της.
Στην ίδια συνέντευξη διευκρίνισε επίσης το πολύ σημαντικό ότι η «ανάσα αυτή θα πρέπει να δοθεί σε συμφωνία με τους πιστωτές» και όχι σε αντιπαράθεση μαζί τους.

Στις 14 Νοέμβρη ο Αλ. Τσίπρας, σε συνέντευξή του στο CNN, επανέφερε για μια ακόμη φορά τη θέση αυτή: «Χρειάζεται ένα νέο σχέδιο Μάρσαλ για την Ευρώπη. Αυτή είναι η λύση και όχι η λιτότητα. Η λιτότητα σήμερα μπορεί να ευνοεί ένα σχέδιο για τη γερμανοποίηση της Ευρώπης», τόνισε με νόημα στο αμερικανικό κανάλι ειδήσεων.

Όπως προκύπτει αβίαστα από τα παραπάνω, ο ΣΥΡΙΖΑ θεωρεί βασικό συστατικό στοιχείο μιας πολιτικής εξόδου από την κρίση ένα νέο σχέδιο Μάρσαλ. Για τούτο επαναδιατυπώνει τη θέση αυτή σε κομβικές παρεμβάσεις του. Είναι βέβαια αδύνατο να αγνοεί ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ και οι επιτελείς του κόμματος την ουσία του σχεδίου Μάρσαλ, το οποίο υπήρξε το οικονομικό βάθρο επί του οποίου στηρίχθηκε η προσπάθεια των ΗΠΑ να επεκτείνουν την επιρροή τους στην Ευρώπη, να ανακόψουν το επαναστατικό κίνημα των λαών που είχε γιγαντωθεί μετά το β’ παγκόσμιο πόλεμο και την αντιφασιστική νίκη των λαών. Το σχέδιο Μάρσαλ υπήρξε η οικονομική πλευρά της αμερικανικής παρέμβασης στον εμφύλιο πόλεμο, συνόδεψε τις ναπάλμ που ρίχνονταν για πρώτη φορά στα βουνά της Ηπείρου. Και βέβαια, καθόλου δεν οδήγησε σε μια πραγματική οικονομική ανάπτυξη και, μάλιστα σε όφελος του λαού, γεγονός που αποδεικνύεται όχι μόνο από τις βαθιές κοινωνικές ανισότητες που υπήρχαν και πριν την κρίση αλλά και από το ότι η χώρα δεν γνώρισε παρά ασθενή βιομηχανική ανάπτυξη και ήταν πάντοτε εξαρτημένη από τα ιμπεριαλιστικά κέντρα. Όπως σημείωνε ο Θ. Παπαρήγας σε άρθρο του στο Ριζοσπάστη το 1997, «οι εισροές του Σχεδίου αποκατέστησαν τα κέρδη του μονοπωλιακού κεφαλαίου, ανανέωσαν τη βάση του και επέτρεψαν μια παρατεταμένη «απογείωση» του εξαρτημένου καπιταλισμού»[1].

(περισσότερα…)

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ:Κριτική για τη διακήρυξη του ΣΥΡΙΖΑ

26 Νοεμβρίου, 2012

    Πηγή: http://antapocrisis.gr/

1. Η κριτική και η αντιπαράθεση μέσα και έξω από τον ΣΥΡΙΖΑ για τη Διακήρυξή του και την επικείμενη συνδιάσκεψη που θα επικυρώσει την πολιτική φυσιογνωμία του νέου κόμματος, είναι απαραίτητη και αναγκαία. Πρώτα από όλα γιατί έχει σημασία για τον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ η αναμέτρησή του με την λαϊκή και αριστερή προσδοκία για μια πορεία αντιστροφής της σημερινής καταστροφής. Αλλά έχει σημασία και έξω από τον ΣΥΡΙΖΑ, οι αγωνιστές της αριστεράς να συγκροτούνται, κρατώντας την ανεξαρτησία τους, με αυστηρή πολιτική κριτική που όμως δεν είναι κομπλεξική, αφυδατωμένα ιδεολογική ή σεχταριστική, και που μπορεί να δει την κοινωνία και την αριστερά με διαλεκτικό τρόπο. Ο αντιευρωπαϊκός και αντισυστημικός πόλος εντός της αριστεράς χρειάζεται, πριν και μετά από μια κυβέρνηση αριστεράς, να δυναμώσει. Όχι μόνο μέσα στην αριστερά, αλλά κυρίως μέσα στην κοινωνία. Απαιτούνται τοποθετήσεις που δίνουν το πολιτικό στίγμα στους κεντρικούς κόμβους του προβλήματος της χώρας και της κοινωνίας. Κάτω από αυτό το πρίσμα, και με αυτή την απαίτηση κρίνουμε τη διακήρυξη του ΣΥΡΙΖΑ.

2. Στον ΣΥΡΙΖΑ υπάρχει από παλιά η αντίφαση μεταξύ πολιτικών κειμένων και επίσημου πολιτικού λόγου. Μπορεί να υπάρχουν πλατφόρμες και διακηρύξεις, αλλά υπάρχουν και οι δηλώσεις των κορυφαίων στελεχών και η καθημερινή πολιτική συμπεριφορά. Σήμερα μπορεί να έχουμε διαφορετικές εκφωνήσεις, αλλά η κοινωνία -και ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ- μετράει κυρίως το λόγο της ηγεσίας του. Η φασαρία των ΜΜΕ που γίνεται σκοπίμως απέναντι σε δηλώσεις αριστερών στελεχών, στοχεύει διαρκώς στη δεξιά μετατόπιση και στην απόσπαση διαπιστευτηρίων. Το πρόβλημα της διάστασης ανάμεσα σε ψηφισμένα κείμενα και στον επίσημο πολιτικό λόγο είναι βαθιά πολιτικό. Γιατί όσο πλησιάζουμε στα πραγματικά προβλήματα, στα υπαρκτά ερωτήματα και στις αναπόφευκτες συγκρούσεις, τόσο θα εμφανίζεται καθαρά η αντίφαση. Ήδη ο κυρίαρχος επίσημος λόγος του Α.Τσίπρα συχνά διαφοροποιείται από τα διακηρυγμένα κείμενα. Έχουμε λοιπόν τον ΣΥΡΙΖΑ της ηγετικής ομάδας, των συνιστωσών, τον εκλογικό ΣΥΡΙΖΑ, τον συστημικό ΣΥΡΙΖΑ και τον κινηματικό. Όλα αυτά δεν δικαιολογούνται με το επιχείρημα του μαζικού κόμματος γιατί αφορούν την ηγεσία και όχι τα μέλη, ούτε το κοινωνικό ρεύμα που σχηματίζεται ή και οργανώνεται στον ΣΥΡΙΖΑ.

3. Η διακήρυξη όπως και άλλα κείμενα του ΣΥΡΙΖΑ καθώς και η συνολική του εικόνα επιτρέπει πολλές ερμηνείες. Το σχήμα είναι να τα πούμε και να τα χωρέσουμε όλα ώστε να μπορούμε να τα χωνεύσουμε και όλα. Αυτή η ηθελημένη ασάφεια χαρακτηρίζει αντικειμενικά τα αστικά κόμματα και τους καιροσκοπικούς οργανισμούς. Το πρόβλημα στη διακήρυξη του ΣΥΡΙΖΑ αφορά την ίδια τη φερεγγυότητά του. Κυρίως όμως αφορά το βαθμό προετοιμασίας του ΣΥΡΙΖΑ και του λαού για την επερχόμενη μάχη, καθώς και τις δυνατότητες ενσωμάτωσης του συστήματος. Όσο κυριαρχεί η ασάφεια, συγκυριακά ο ΣΥΡΙΖΑ γίνεται ευρύχωρος φορέας υποδοχής της κοινωνικής αγανάκτησης που μπορεί να καλύψει τους πάντες και τα πάντα, αλλά μεσοπρόθεσμα αφοπλίζεται.

(περισσότερα…)

Ανακοίνωση της πολιτικής ομάδας »Παρέμβαση» για την Πρωτοβουλία των 1000.

26 Νοεμβρίου, 2012

PuzzleRondRouge#2 Felix Felix Robin

Αποφασιστικό βήμα για μια Μετωπική και Αριστερή Διέξοδο

Η Πρωτοβουλία των 1000 είναι πλέον μια υπαρκτή παρέμβαση ώστε να αλλάξουν τα πράγματα, καταρχήν στην αριστερά. Η δυναμική που κατέγραψε, οι χίλιοι και πλέον αγωνιστές που υπέγραψαν, οι ακόμα περισσότεροι που βλέπουν με συμπάθεια τους στόχους και τον χαρακτήρα της Πρωτοβουλίας, η διεισδυτικότητα που έχει σε διαφορετικούς χώρους της αριστεράς, δημιουργεί την πεποίθηση ότι είναι δυνατόν να υπάρχει ταυτόχρονα, και μετωπική πολιτική, και αριστερό πρόσημο.

Η Πρωτοβουλία των 1000 βάζει κεντρικό καθήκον της περιόδου τη συγκρότηση ενός πολιτικού και κοινωνικού μετώπου διεξόδου. Βλέπει στην προοπτική μιας κυβέρνησης αριστεράς την δυνατότητα μιας πρώτης (έστω και αβέβαιης κατάληξης) αμφισβήτησης του αστικού και ευρωπαϊκού πλαισίου που οδήγησε στη μνημονιακή καταστροφή. Υπερασπίζεται την αριστερή κυβέρνηση ως ριζική πολιτική ανατροπή, ενάντια σε κάθε σκέψη οικουμενικότητας ή σταθεροποίησης της σημερινής κατάστασης. Ζητά ένα μέτωπο διεξόδου που μπορεί και θέλει να διεκδικήσει την εξουσία και δεν εγκλωβίζεται αποκλειστικά στη διαμαρτυρία και στους κοινωνικούς αγώνες χωρίς πολιτική προοπτική. Και θέτει ως άμεσο μετωπικό καθήκον της αριστεράς, μια ευρεία συμπαράταξη στο στόχο “τέρμα οι θυσίες για το ευρώ”, από τις δυνάμεις εκείνες που είχαν και έχουν αυταπάτες για το ευρώ, μέχρι τις δυνάμεις που βλέπουν αναγκαία και αναπόφευκτη τη σύγκρουση με το ευρώ.

Η Πρωτοβουλία των 1000 αφορά ένα ευρύτατο κόσμο της αριστεράς, που εκκινεί από διαφορετικούς χώρους, αναζητά τη μετωπική πολιτική, ταυτόχρονα όμως αναζητά αριστερή και αντισυστημική διέξοδο από την κρίση. Είναι προφανές ότι δεν καλύπτεται ούτε από τον ΣΥΡΙΖΑ, ούτε από το ΚΚΕ, ούτε από την ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Για διαφορετικούς λόγους και με διαφορετικό μερίδιο ευθύνης, η υπαρκτή αριστερά αποχωρεί ή υποχωρεί, και πάντως δεν ανταποκρίνεται στις ιστορικές προκλήσεις της περιόδου.

Το εύρος συντρόφων που υπογράφουν στην Πρωτοβουλία, από τον ΣΥΡΙΖΑ μέχρι την ΑΝΤΑΡΣΥΑ, αποδεικνύει ότι ανάμεσα στην ενσωμάτωση και το σεχταρισμό, υπάρχει έδαφος για μια αριστερή μετωπική πολιτική ρήξεων και ανατροπών. Για μια πολιτική που ξεκινά από την κατάργηση των μνημονίων και τη διαγραφή του χρέους και περνά από διαδοχικές και σκληρές ρήξεις με το ευρώ, την ΕΕ, τους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς, ανατρέποντας τελικά το επί δεκαετίες αστικό πλαίσιο που έστειλε τη χώρα στη χρεοκοπία και το λαό στην πτώχευση.

(περισσότερα…)

»Αόρατη» από τα ΜΜΕ, η πορεία διαμαρτυρίας χιλιάδων πολιτών στη Θεσσαλονίκη

26 Νοεμβρίου, 2012

 24 Νοεμβρίου 2012

http://sillent-footsteps.blogspot.gr/2012/11/2411.html

Οι βαθύτερες αιτίες της τρέχουσας κρίσης- Θανάσης Μανιάτης

26 Νοεμβρίου, 2012

εφημ ΠΡΙΝ

Mαρξιστική θεωρία ή καταγγελτισμός;

Στις πολυάριθμες αναφορές και παρεμβάσεις στο χώρο της Αριστεράς γύρω από το φλέγον θέμα της κρίσης τα τελευταία χρόνια είναι εμφανής η απουσία ενός στοιχείου που υπό κανονικές συνθήκες θα έπρεπε να θεωρείται και να είναι αυτονόητα παρόν: Η ρητή αναφορά στο θεωρητικό πλαίσιο της μαρξικής ανάλυσης και της μαρξιστικής πολιτικής οικονομίας γενικότερα και η διερεύνηση των αιτίων της κρίσης, της φύσης της, των προοπτικών που ανοίγει για το εργατικό κίνημα και την Αριστερά, ιδίως την αντικαπιταλιστική, από αυτήν τη σκοπιά. Υπουργοί της κυβέρνησης, καθεστωτικοί – ενσωματωμένοι οικονομολόγοι, αριστεροί οικονομολόγοι, στελέχη της Αριστεράς, χρησιμοποιούν τις ίδιες κατηγορίες, εμφανίζονται στον δημόσιο διάλογο να έχουν τους ίδιους στόχους, το ίδιο αναλυτικό πλαίσιο και να διαφέρουν μόνο ως προς την «κατάλληλη» ή «πιο έξυπνη» πρόταση οικονομικής πολιτικής που θα οδηγήσει την οικονομία σαν ενιαίο σύνολο με όλες τις κοινωνικές τάξεις, έξω από την κρίση. Η Αριστερά έχει ένα διακριτό, διαφορετικό θεωρητικό υπόδειγμα, οφείλει σε μεγάλο βαθμό την ύπαρξή της σε αυτό και αυτό οφείλει να μας ξεχωρίζει κάθε στιγμή από την καθαρά ιδεολογική αφήγηση των συστημικών οικονομικών και τις εμβαλωματικές προτάσεις κάποιων ετερόδοξων ρευμάτων.

Κάθε σοβαρή οικονομική κρίση στην ιστορία του καπιταλισμού έχει γίνει αντικείμενο έντονης διαμάχης στο εσωτερικό του μαρξιστικού στρατοπέδου με ιδιαίτερες θεωρητικές και κυρίως πολιτικές προεκτάσεις. Έτσι και τώρα είναι σημαντικής σημασίας το ζήτημα που αφορά την ανίχνευση και την αποτίμηση της διαδικασίας ή των διαδικασιών που μας έφεραν μέχρι εδώ, στη χειρότερη κρίση της ιστορίας του ελληνικού καπιταλισμού. Είναι σημαντικό και για την τοποθέτησή μας απέναντι στη συμμετοχή της χώρας στην ευρωζώνη και την ΕΕ αλλά και για ακόμη πιο ευρύτερα ζητήματα στρατηγικής και τακτικής του αριστερού, αντικαπιταλιστικού κινήματος. Προσπαθώντας να συζητήσουμε το ερώτημα της φύσης της τρέχουσας κρίσης έχουμε αρχικά να απαντήσουμε σε δύο κύρια θέματα γύρω από τον χαρακτήρα της.

Πρώτο, είναι συγκυριακή, οφειλόμενη σε τυχαία γεγονότα, λαθεμένες και αντιστρέψιμες επιλογές οικονομικής πολιτικής ή συστημική/δομική (και αν είναι τέτοια στη βάση ποιου ακριβώς οικονομικού μηχανισμού προκλήθηκε;) και άρα πολύ δύσκολα και με τεράστιο κόστος αναστρέψιμη; Παρά το ότι η ελληνική κρίση έχει φτάσει και επίσημα πλέον το βάθος και την έκταση της Μεγάλης Ύφεσης, σχεδόν ποτέ δεν αναδεικνύεται αυτό το ερώτημα και όταν υπόρρητα και έμμεσα σχολιάζεται, η κυρίαρχη άποψη τείνει να είναι η πρώτη, δηλαδή αυτή της συγκυριακής κρίσης, υποδεικνύοντας ως θεμελιακές αιτίες της κρίσης κάποιες ανισορροπίες συνήθως στη σφαίρα της κυκλοφορίας των εμπορευμάτων και της ζήτησης ή της διανομής του εισοδήματος ή συνηθέστερα κάποια λάθη στο σχεδιασμό και την εφαρμογή της οικονομικής πολιτικής στη χώρα μας, στην Ευρώπη, στον κόσμο. Τις ελάχιστες φορές που αναφέρεται και χαρακτηρίζεται ως συνολική κρίση του συστήματος, δεν υπάρχει κάποια ανάλυση που να προχωρά σε βάθος, φωτίζοντας και τα ακριβή της αίτια (ένα απαραίτητο στοιχείο στην ιδεολογική διαμάχη με την κυρίαρχη αστική ιδεολογία αλλά και στο εσωτερικό της Αριστεράς και της μαρξιστικής παράδοσης γύρω από τη στρατηγική εξόδου από την κρίση σε όφελος της εργατικής τάξης, ακόμη και της υπέρβασης του συστήματος).

(περισσότερα…)

»Μαουτχάουζεν»-Ανέκδοτα κείμενα για τον ναζισμό από το αρχείο του Ιάκωβου Καμπανέλλη.

26 Νοεμβρίου, 2012

Είμαι ένας από τους επιζήσαντες κρατούμενους στο SS στρατόπεδο συγκεντρώσεως και εξοντώσεως του Μαουτχάουζεν. Ένας από εκείνους που τον Μάιο του 1945 κλαίγοντας και ελπίζοντας εφώναζαν ποτέ πια! Ήταν τότε που οι οπαδοί του ναζισμού έχασαν τον πόλεμο.

Ο ναζισμός όμως επέζησε. Κυρίως γιατί αιώνιες κοινωνικές πληγές αφέθηκαν αθεράπευτες. Και μένουν ακόμα! Και επιπλέον, γιατί η αντικομμουνιστική υστερία έκαμε τον ναζισμό να ξεχνιέται, και κάποτε και να αθωώνεται.

Μετά από 48 χρόνια αυτό που θέλω να φωνάξω είναι πάλι;

Φίλοι μου, θυμηθείτε: ο Αδόλφος Χίτλερ δεν έπεσε απ’ το διάστημα. Ούτε ήταν ένας και μόνος. Ήταν το διαμόρφωμα δεκάδων χιλιάδων αφανών χιτλερίσκων στη Γερμανία και την Αυστρία. Και όχι μόνο εκεί. Χιτλερίσκων διάσπαρτων σε μεγάλες και μικρές πόλεις, σε χώρους εργασίας, σε γειτονιές, σε συντροφιές, σε οικογένειες.

Και ο ναζισμός δεν ήταν ιδέα ενός και μόνου διεστραμμένου εγκεφάλου. Ήταν η συμπύκνωση της νοσηρής πολιτικής αντίληψης εκατοντάδων χιλιάδων ατόμων, φορέων του μικροβίου του ρατσισμού, του εθνικισμού, της μισαλλοδοξίας, της τελικής λύσης όλων των προβλημάτων με τη βία, τη φωτιά και το τσεκούρι.

Ο ναζισμός δεν άρχισε με τον Χίτλερ, γι’ αυτό και δεν τον πήρε μαζί του, δεν εμφανίστηκε μόνο στη Γερμανία, γι’ αυτό και δεν επανεμφανίζεται μόνο εκεί. Αλλά παντού όπου ουσιαστικά κοινωνικά προβλήματα τον τρέφουν. Και ο κίνδυνος τώρα δεν είναι η εμφάνιση ενός νέου Χίτλερ και η σπορά ενός άλλου μεγάλου πολέμου. Ο κίνδυνος είναι η αδιαφορία για τα αίτια που αναγεννούν τον ναζισμό και εν συνεχεία η απάθεια και η ανοχή για ένα φαινόμενο που μπορεί να εξελιχθεί σε μαζική διανοητική μόλυνση.

Οι μεγάλοι πόλεμοι δεν αρχίζουν στα πεδία των μαχών, ούτε οι ολέθριες πολιτικές ιδεολογίες ξεκινούν από μαζικές συγκεντρώσεις, σε πλατείες. Αρχίζουν ανύποπτα στους χώρους της καθημερινής μας ζωής, ξεκινούν ακόμη και μέσα απ’ το ίδιο μας το σπίτι. Εκεί φωλιάζουν όλα. Γι’ αυτό μόνο με την πίστη σε μια καθημερινή ζωή, που να μας χωράει όλους, απροκατάληπτη και δίκαιη προς όλους μπορούμε έστω και καθυστερημένα να πετύχουμε αυτό που τόσο προσδοκούσαμε τον Μάιο του 1945: ένα πραγματικό ποτέ πια.

Ι.Κ.

«Φίλοι μου, θυμηθείτε!

Κρημνιώτη Π.

από το εισαγωγικό σημείωμα στην εφημ ΑΥΓΗ

(…)Συγκλονιστικά επίκαιρα τα λόγια του Ιάκωβου Καμπανέλλη σ’ αυτό το ανέκδοτο κείμενο από το αρχείο του, που δημοσιεύει σήμερα για πρώτη φορά η «Αυγή» της Κυριακής. Γραμμένο «μάλλον το 1993, δεν ξέρουμε ακόμα με ποια αφορμή» μας λέει η κόρη του Κατερίνα, που αυτή την περίοδο καταγράφει το αρχείο, μοιάζει να έχει γραφτεί μόλις σήμερα. Με απίστευτη οξυδέρκεια ο Ιάκωβος Καμπανέλλης επισημαίνει τους κινδύνους της επιβίωσης του ναζιστικού φαινομένου και αποκωδικοποιεί τα γενεσιουργά αίτιά της. Από τις αρχές τις δεκαετίας του ’90 προειδοποιεί, και εκείνος ήταν σε θέση να το κάνει διαθέτοντας αφ’ ενός την τραγική εμπειρία του εγκλεισμού του στο κολαστήριο Μάουτχάουζεν, και από την άλλη τη δυνατότητα του συγγραφέα-διανοούμενου να διεισδύει κάτω από την επιφάνεια των κοινωνικών φαινομένων και να ανασύρει τις ουσιαστικές τους διαστάσεις. Και είναι αυτό ακριβώς που επισημαίνει ο Μίκης Θεοδωράκης όταν μας λέει «λείπουν φωνές σαν του Καμπανέλλη σήμερα».

Ο Καμπανέλλης δεν μιλούσε ποτέ για την εμπειρία τού στρατοπέδου συγκέντρωσης. Την κατέγραψε στο βιβλίο του «Μαουτχάουζεν» και στα τέσσερα ποιήματα «Άσμα Ασμάτων», «Άμα τελειώσει ο πόλεμος», «Ο Αντώνης», «Ο δραπέτης» που μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης και τραγούδησε η Μαρία Φαραντούρη. Στο αυτοβιογραφικό χρονικό του Καμπανέλλη βασίζεται το θεατρικό «Μαουτχάουζεν» που θα παρουσιαστεί σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη, στο Badminton, για έξι παραστάσεις από τις 6 ως τις 9 Δεκεμβρίου, με χορηγό επικοινωνίας την «Αυγή».

Με αυτή την αφορμή δημοσιεύουμε σήμερα για πρώτη φορά ανέκδοτο υλικό τουΙάκωβου Καμπανέλλη αλλά και τη μαρτυρία του Μίκη Θεοδωράκη για τη μελοποίηση των ποιημάτων του «Μαουτχάζουζεν». Τα ανέκδοτα κείμενα του Ιάκωβου Καμπανέλλη για την επιβίωση του φαινομένου του ναζισμού, αλλά και για την εμπειρία της πρώτης του επίσκεψης στο κολαστήριο του εγκλεισμού του, είχε την ευγένεια να μας τα παραχωρήσει η κόρη του, Κατερίνα Καμπανέλλη, που αυτή την περίοδο καταγράφει το αρχείο του πατέρα της, μέρος του οποίου προορίζεται για το Μουσείο Ιάκωβου Καμπανέλλη που θα ιδρύσει ο Δήμος Νάξου, στη γενέτηρα του συγγραφέα. Αλλά και το υπόλοιπο αρχείο Καμπανέλλη θα παραδοθεί «σε χέρια τέτοια, που θα διασφαλίζουν να είναι προσβάσιμο στους μελετητές».

 

Το Μαουτχάουζεν και ο Μίκης

Η δική μου «συνάντηση»…

Με ξαφνιάζει πάντα αυτό που κάποιες φορές συμβαίνει «μετά»!

1965. Το χρονικό του Μαουτχάουζεν ετοιμάζεται για έκδοση στα τυπογραφεία της εταιρείας Θεμέλιο. Ο αξέχαστος Μίμης Δεσποτίδης, ο διευθύνων την εταιρία είχε μια ιδέα που την ασπαστήκαμε αμέσως και ο Μίκης Θεοδωράκης, και εγώ: να γραφτούν μια σειρά τραγούδια και να γίνουν δίσκος που θα κυκλοφορήσει ταυτόχρονα με το βιβλίο. Έτσι κι έγινε.

Τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου, σε μια αίθουσα θεάτρου εγώ διάβασα αποσπάσματα από το χρονικό και στη συνέχεια ακολούθησε η ερμηνεία των τραγουδιών.

Μια αξέχαστη βραδιά. Και όχι μόνο για μένα, τον Θεοδωράκη και τη Φαραντούρη.

1980. Αποφασίζω, για πρώτη φορά, να «ξαναπάω» στο ΜαουτχάουζενΕίναι Μάιος και οι πρώην κρατούμενοι στο στρατόπεδο, άνδρες και γυναίκες απ’ όλες σχεδόν τις χώρες της Ευρώπης, έχουν οργανώσει μια συγκέντρωση εκεί. Συναντιόμαστε, ανήμερα της 35ης επετείου της απελευθέρωσής μας, δηλαδή 5 Μαΐου, στο χωριό Μαουτχάουζεν για να περπατήσουμε ως το στρατόπεδο. Μια «πορεία σιωπής» ως εκεί, σαν ένδειξη μνήμης, αγάπης, σεβασμού στους 240.000 νεκρούς, που αφήσαμε στους κρανίου τόπους του εμείς οι 30.000 επιζήσαντες.

Όταν πλησιάζαμε στην πύλη, άκουσα έναν μουσικό ήχο, που ερχόταν από μέσα, απ’ τη μεγάλη πλατεία και που τον έπαιρνε ο πρωινός αέρας και τον ανέμιζε σ’ όλο τον τώρα δασωμένο λόφο και στις πλαγιές του. Μου φάνηκε σαν γνωστός, σαν να τον είχα ξανακούσει και τελικά… ναι, μόνο αφού πλησιάσαμε κι άλλο συνειδητοποίησα πως άκουγα τη φωνή της Μαρίας Φαραντούρη να τραγουδά «κοπέλες του Άουσβιτς, του Μαουτχάουζεν κοπέλες, μην είδατε την αγάπη μου».

Ύστερα από ώρα, χωρίς να πω ποιος είμαι, πήγα στη γραμματεία του «Στρατοπέδου» και ρώτησα τι είναι αυτό το τραγούδι που ακουγόταν το πρωί κι ακούγεται και πάλι κ.λπ., κ.λπ. Μου απάντησαν πως «είναι εδώ και χρόνια το ‘τραγούδι’ του Μαουτχάουζεν, το μουσικό του μνημείο»…

Ήξερα βέβαια πως ο κύκλος των τραγουδιών του Μαουτχάουζεν με τις συναυλίες του Μίκη σε τόσες και τόσες χώρες ήταν γνωστός και έξω. Όμως η δική μου «συνάντηση» με αυτά σ’ εκείνο το μέρος, εκείνη τη μέρα ήταν…

Από τότε ονειρευόμουν μια συναυλία επί τόπου και παγίδεψα στο ίδιο όνειρο και τον Θεοδωράκη. Έγινε το 1988 σ’ ένα Μαουτχάουζεν που πλημμύρισε από δεκάδες χιλιάδες προσκυνητές, ειρηνιστές, ανθρώπους υπέροχους που ήρθαν από παντού, από παντού…

Πίσω στο 1965. Τι ωραία και δημιουργικά ανύποπτοι που είμασταν τότε.

ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣ

 

Ο Μίκης Θεοδωράκης μιλά για τη μελοποίηση του έργου

Με τον Καμπανέλλη γνωρίστηκα το 1952 και κάναμε πάρα πολλά πράγματα μαζί τότε. Δεν είχαμε μόνο επαγγελματική σχέση αλλά και μια καλή φιλία.

Όταν έγραψε το «Μαουτχάουζεν», το έδωσε στον Μίμη Δεσποτίδη στο Θεμέλιο, ο οποίος του είπε γράψε και τέσσερα ποιήματα, να βάλει μουσική ο Μίκης για να μπορέσουμε να λανσάρουμε περισσότερο το βιβλίο. Ένα απόγευμα ήρθε στο σπίτι μου ο Καμπανέλλης, μου είπε την ιστορία, τα κοίταξα, μου άρεσαν πάρα πολύ. Του λέω αύριο, μεθαύριο θα είναι έτοιμα. Όταν έφυγε ο Ιάκωβος, κάθισα στο πιάνο, τελείωσα το πρώτο ποίημα, το «Άσμα Ασμάτων», και τον παίρνω τηλέφωνο. Δεν είχε φτάσει ακόμα σπίτι του. Τον ξαναπαίρνω, του λέω θες να ακούσεις το πρώτο τραγούδι; Και του το έπαιξα στο πιάνο. Αυτό που εισέπραξα από το «Μαουτχάουζεν» δεν μπορώ να το περιγράψω, το έχω εκφράσει με τη μουσική μου, το εξέφρασα πλήρως νομίζω. Δεν περιγράφεται με λόγια αυτό.

(περισσότερα…)