Η κατάσταση στο εργατικό & συνδικαλιστικό κίνημα: Διαπιστώσεις, ερμηνείες & προτάσεις

tarsila-do-amaral-operarios50

Η εισήγηση του Βασίλη Λιόση στην εκδήλωση που διοργάνωσε η  Πρωτοβουλία για τη δημιουργία μιας πανελλαδικής ανεξάρτητης ταξικής κίνησης  στις 28 Φεβρουαρίου 2013 με θέμα:»Η ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ»

Φίλοι και συναγωνιστές,

ευχαριστώ θερμά την Πρωτοβουλία για μια Ανεξάρτητη Ταξική Εργατική Κίνηση, για την πρόσκληση στη σημερινή πολύ σημαντική, τολμώ να πω, εκδήλωση. Είναι μάλλον κοινότοπο να διαπιστώνουμε πως ό,τι βιώνει σήμερα η ελληνική εργατική τάξη είναι πρωτόφαντο, ειδικά για τις νέες γενιές: ποσοστά ανεργίας που προσεγγίζουν μεταπολεμικά επίπεδα αν δεν τα έχουν ήδη φτάσει, αποδιαρθρωμένες εργασιακές σχέσεις, μεταναστευτικό ρεύμα προς το εξωτερικό και μάλιστα υψηλά ειδικευμένου εργατικού δυναμικού, έντονα ανοδική τάση της ναρκοληψίας, αδιανόητος αριθμός αστέγων και εξαθλιωμένων, αυτοκτονίες δίχως προηγούμενο.

Αυτή η κατάσταση έχει διαμορφώσει ένα νέο πολιτικό σκηνικό που δεν έχει μεγάλη σχέση με ό,τι γνωρίσαμε μεταπολιτευτικά. Η νέα κατάσταση σχετίζεται με τη διάλυση του κλασικού δικομματικού μπλοκ, με τη θεαματική άνοδο της ρεφορμιστικής αριστεράς, με την πρωτόγνωρη ενδυνάμωση του ναζιστικού μορφώματος και με την αδυναμία της επαναστατικής αριστεράς να λειτουργήσει ελκτικά για τις λαϊκές δυνάμεις. Για όσους αγωνιούμε και συνειδητοποιούμε την κρισιμότητα της κατάστασης, για όσους αναζητούμε τους καλύτερους δρόμους προσέγγισης της εργατικής τάξης τίθεται ένα καθήκον: να περιγράψουμε την κατάσταση καταγγέλλοντάς την και συνειδητοποιώντας πως δεν πρόκειται για κάτι συνηθισμένο, να την ερμηνεύσουμε και να καταθέσουμε πολιτικές προτάσεις που μπορούν να συμβάλλουν στο ξεμπλοκάρισμα κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων.

Ι. Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟ ΝΕΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Μετά από την ψήφιση των τριών μνημονίων, των μεσοπρόθεσμων και των εφαρμοστικών νόμων, το εργασιακό τοπίο στην Ελλάδα άλλαξε άρδην. Σημειώθηκε: 1) συρρίκνωση του δημόσιου τομέα και των κοινωνικών παροχών, 2)  ακύρωση στην πράξη των ΣΣΕ, 3) απελευθέρωση του συστήματος προστασίας από τις ομαδικές και ατομικές απολύσεις, 4) σοβαρή ενίσχυση των ελαστικών μορφών εργασίας, 5)μείωση των αποζημιώσεων απόλυσης, 6) μισθοί που έχουν αρχίσει πλέον να συγκλίνουν επικίνδυνα με χώρες που κατά το 2ο μνημόνιο θεωρούνται ανταγωνιστικές της Ελλάδας (π.χ. Βουλγαρία)[1].

Εκτιμάται ότι εντός του 2013 η ανεργία θα φτάσει στο 35% και θα αφορά τουλάχιστον σε 1.750.000 εργαζόμενους[2].

Μέσα σε μια τριετία, μετά το 2010 η ανασφάλιστη εργασία αυξήθηκε κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες και πλέον ένας στους τρεις εργαζόμενους (35%) τελεί υπό καθεστώς μαύρης εργασίας[3]. Κάθε χρόνο στην Ελλάδα γεννιούνται 25.000 παιδιά από ανασφάλιστους γονείς[4].

Για το πρώτο εννεάμηνο του 2012 οι μετατροπές των συλλογικών συμβάσεων σε μερική ή εκ περιτροπής εργασία αγγίζουν το 49%, με αποτέλεσμα τη μείωση των μισθών κατά 50%[5]. Εκτιμάται ότι μετά το πέρας του 2013 από τα 2 εκατομμύρια εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα το 1,2 εκ. δε θα έχει κάλυψη από ΣΣΕ[6].

Ο υπουργός εργασίας έχει μετατραπεί στον απόλυτο άρχοντα που θα αποφασίζει το ύψος των μισθών στον ιδιωτικό τομέα. Αυτό έγινε μετά την ψήφιση του 2ου μνημονίου.

Μετά τη μείωση των μισθών κατά 22% με πράξη υπουργικού συμβουλίου, οι επιχειρήσεις προσλαμβάνουν εργαζόμενους με μισθό που δεν υπερβαίνει τα 300 ευρώ[7].

Συγκεκριμένα, με βάση  τα στοιχεία των Επιθεωρητών Εργασίας από τις 502.598 προσλήψεις που πραγματοποιήθηκαν εντός του 2012, οι 217.126 αφορούσαν σε θέσεις εργασίας μερικής απασχόλησης ή εκ περιτροπής απασχόλησης που σημαίνει καθημερινή 4ωρη απασχόληση είτε απασχόληση τριών ημερών την εβδομάδα. Όταν αυτές οι προσλήψεις αφορούν σε ανειδίκευτο προσωπικό, η αμοιβή ανέρχεται 295 ευρώ μεικτά[8].

Η τεράστια αφαίμαξη των εργατικών εισοδημάτων φαίνεται και από την εξέλιξη του μεριδίου των μισθών επί του ΑΕΠ που από το 1981 ως και σήμερα έχει έντονα καθοδικές τάσεις. Προς επίρρωση του ισχυρισμού αυτού καταθέτω τον παρακάτω πίνακα:

Μερίδιο της εργασίας (μισθών) στο ΑΕΠ[9]
Έτος Ποσοστό Έτος Ποσοστό
1981 69,6% 1998 64,5%
1982 70,3% 1999 65,5%
1983 72,6% 2000 63,2%
1984 70,6% 2001 61,3%
1985 70,8% 2002 64,6%
1986 67,3% 2003 62,6%
1987 67,1% 2004 61,9%
1988 67,3% 2005 62,2%
1989 69,2% 2006 60,7%
1990 69,8% 2007 60,4%
1991 65,0% 2008 60,4%
1992 64,1% 2009 61,9%
1993 62,3% 2010 61,9%
1994 62,0% 2011 60,3%
1995 63,2% 2012 55,6%
1996 62,8% 2013 53,2%
1997 64,6% 2014 53,2%

               Μετά από την εμπειρία της κονιορτοποίησης του ελληνικού λαού στις μυλόπετρες ελληνικού και ευρωπαϊκού κεφαλαίου δεν χωράνε αυταπάτες. Η λαίλαπα δεν πρόκειται να σταματήσει αν δεν ορθωθεί μπροστά της μια νέου τύπου εργατική αντίσταση. Άλλωστε οι τροχιοδεικτικές βολές του αστικού στρατοπέδου μάς προειδοποιούν πως υπάρχουν και χειρότερα. Από τη μια η δήλωση του άθλιου Μέργου που θεωρεί ότι ο κατώτατος μισθός είναι υψηλός (και που ασφαλώς δεν αποτέλεσε ιδία πρωτοβουλία του υφυπουργού), από την άλλη το δημοσίευμα του «Βήματος» για νομοσχέδιο που προετοιμάζει την κατάργηση των απεργιών, αλλά και η ευκολία με την οποία η κυβέρνηση πήγε σε πολιτικές επιστρατεύσεις[10], δείχνουν ανάγλυφα πως το βαρέλι δεν έχει πάτο.

               Παράλληλα με όλα τα παραπάνω, σύμφωνα με σχετική έρευνα το 50% των ελληνικών νοικοκυριών κινδυνεύει να βρεθεί στο οικονομικό περιθώριο, το 93% των νοικοκυριών έχει υποστεί μείωση εισοδήματος την περίοδο της κρίσης, το 40% των νοικοκυριών έχει τουλάχιστον έναν άνεργο ενώ έχει σημειωθεί δραματική καθίζηση της κατανάλωσης με το 70% των νοικοκυριών να κάνει περικοπές στη διατροφή και το 92% να περιορίζει τα έξοδα για ένδυση και υπόδηση[11].

Αν για όλα τα παραπάνω αναζητούσαμε ένα συμπυκνωμένο τίτλο θα ήταν ο εξής: η κατάργηση των εργατικών δικαιωμάτων και η μείωση της τιμής της εργατικής δύναμης. Αυτό ακριβώς έχει συμβεί τα τελευταία τρία χρόνια, μόνο που δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη κατάσταση. Η έκταση, το βάθος, ο ρυθμός και η σφοδρότητα αυτού που υφίσταται σήμερα η εργατική τάξη διαμορφώνουν μια νέα κατάσταση που ως τέτοια επιτάσσει και νέα καθήκοντα από όσους αξιώνουν τον πρωτοπόρο ρόλο στο κίνημα.

ΙΙ. ΓΙΑΤΙ Η ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΤΑΞΗ ΔΕΝ ΑΝΤΙΔΡΑ;

Ίσως το πλέον συχνό ερώτημα που τίθεται από συναγωνιστές ή απλούς ανθρώπους που ψάχνουν εναγωνίως λύση και απάντηση σε ό,τι βιώνουμε είναι το εξής: πού είναι το 1,5 εκατομμύριο ανέργων; Γιατί δεν κατεβαίνει στο δρόμο; Και θα συμπλήρωνα: πού είναι τα εκατομμύρια των εργαζομένων που υπέστησαν αυτή την τεράστια καρατόμηση στα εργασιακά τους δικαιώματα και στις αποδοχές τους; Γιατί μόνο το 20% ή και λιγότερο των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα είναι συνδικαλισμένοι;

               Ανοίγοντας μια νοητή παρένθεση σε αυτό το σημείο δίνω παρακάτω ένα πίνακα που δείχνει πως η συνδικαλιστική εκπροσώπηση των εργαζομένων βρίσκεται σε φθίνουσα πορεία εδώ και 16 χρόνια. Πώς ερμηνεύεται αυτό το φαινόμενο όταν τα προβλήματα της εργατικής τάξης συνεχώς εντείνονται; Να σημειώσω, μάλιστα, πως στην καρδιά της εργατικής τάξης, στη βιομηχανία και στη βιοτεχνία, το ποσοστό των συνδικαλισμένων εργατών το 2003-2004 έφτανε μόλις το 11%!

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΤΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ[12]
Χρονολογία Ποσοστό
1996 35,4%
2004 21,1%
2012 20%

              

Διανύουμε μια ιστορική φάση που είναι εξαιρετικά εύκολο να υιοθετήσουμε ελιτίστικες και αναρχικές αντιλήψεις όπως ο κόσμος δεν καταλαβαίνει, ο ελληνικός λαός είναι ένα τσούρμο από ζώα, δεν αξίζει να δίνουμε αγώνες για φοβισμένους, μικροαστούς και συμβιβασμένους κ.ά. Αν αυτό συμβεί από δυνάμεις που είναι «ζυμωμένες» με το κίνημα, τότε αυτές θα προσφέρουν την καλύτερη υπηρεσία στο εγχώριο και στο διεθνές κεφάλαιο. Η υιοθέτηση τέτοιων αντιλήψεων δείχνουν πως οι φορείς τους δεν κατανοούν τους κοινωνικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων διαμορφώνεται ο φόβος και η υποταγή. Από αυτή την άποψη είναι βαρύνουσας σημασίας η επισήμανση των αιτιών της περιορισμένης αντίδρασης του εργατικού και λαϊκού κινήματος στις σημερινές συνθήκες.

               Πρώτα από όλα να διευκρινίσω προς αποφυγή παρεξηγήσεων ότι την περίοδο από την εφαρμογή της δανειακής σύμβασης και έπειτα υπήρξαν κοντά 30 γενικές απεργίες, νούμερο ασυνήθιστο τόσο για την Ελλάδα όσο και για τα παγκόσμια δεδομένα. Αναπτύχθηκαν επίσης σοβαροί κλαδικοί αγώνες όπως αυτός της χαλυβουργίας, των ναυτεργατών, των εργαζομένων στα ΜΜΜ και στα ΜΜΕ. Πραγματοποιήθηκαν ογκώδη συλλαλητήρια και μάλιστα προκειμένου να αναστραφεί η κοινωνική αντίδραση οργανώθηκαν ποικιλόμορφες προβοκάτσιες με κορύφωση τη δολοφονία των εργαζομένων στη Μαρφίν. Η λυσσώδης αντιμετώπιση του αστικού κομματικού μπλοκ, η εξαπόλυση των μαντρόσκυλων της ΧΑ, οι εμετικές τοποθετήσεις των πρωτοκλασάτων αστών δημοσιογράφων απέναντι στις κινητοποιήσεις των εργαζομένων, οπωσδήποτε έδειξαν ανησυχία από την πλευρά του ταξικού εχθρού. Παρ’ όλα αυτά κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί στα σοβαρά ότι η αντίδραση ήταν αντίστοιχη της επίθεσης που δέχτηκε η εργατική τάξη. Τα αίτια αυτής της αντιστοιχίας θα τα χώριζα σε δυο κατηγοριών: τα κλασικά και τα ειδικά.

               Στα κλασικά εντάσσω: α) την αντικειμενική δυσκολία από την πλευρά της εργατικής τάξης να αποκωδικοποιήσει τους μηχανισμούς εκμετάλλευσής της και απόσπασης υπεραξίας, β) την πολυδιάσπαση της εργατικής τάξης (δημόσιος και ιδιωτικός τομέας, διαφορετικά μισθολογικά επίπεδα κ.ά., γ) την ύπαρξη της εργατικής αριστοκρατίας που λειτουργεί τόσο ως το μακρύ χέρι της εργοδοσίας και του αστικού κράτους όσο και ως θελκτικό παράδειγμα για ένα τμήμα των εργαζομένων.

               Στα ειδικά συμπεριλαμβάνω: α) τους μηχανισμούς εκμαυλισμού των συνειδήσεων που καλλιέργησαν το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ κρατώντας σε πολιτική ομηρία χιλιάδες εργαζόμενους, β) το κεϋνσιανό μοντέλο που δημιούργησε αυταπάτες για το ανθρώπινο πρόσωπο του καπιταλισμού (παρά το γεγονός ότι η υιοθέτησή του εξέφραζε ανάμεσα στα άλλα και νίκες του παγκόσμιου εργατικού κινήματος), γ) τον τρόπο με τον οποίο αλλοτριώθηκαν συνειδήσεις από τα ΜΜΕ που πρόβαλλαν ένα συγκεκριμένο μοντέλο ζωής life styleκαι που παράλληλα για χρόνια ολόκληρα δημιούργησαν τσιμενταρισμένες απόψεις σχετικά με την υπεροχή του ιδιωτικού τομέα έναντι του δημοσίου κ.ά., δ) την υποχώρηση του επαναστατικού κινήματος μετά τη διάλυση των σοσιαλιστικών χωρών, ε) την κοινωνική συμπεριφορά των λαών που έπεται της εφαρμογής των μέτρων του ΔΝΤ. Σε παγκόσμιο επίπεδο έχει παρατηρηθεί ότι κατόπιν της επέμβασης του ΔΝΤ σε σειρά χωρών, ενώ υπήρξαν στην αρχή κοινωνικές εκρήξεις, στη συνέχεια ακολούθησε καθίζηση των λαϊκών αντιδράσεων ελλείψει ενός πολιτικού φορέα που θα μπορούσε να συνενώσει, να πολιτικοποιήσει και να καθοδηγήσει τις μικρές και μεγάλες αντιστάσεις. Το μοντέλο αυτής της κοινωνικής συμπεριφοράς είναι βέβαιο ότι είχε ληφθεί υπόψη από όλο το αντιδραστικό μπλοκ για την ελληνική περίπτωση πριν την πλημμυρίδα των μέτρων[13].

               Αν σε όλα τα παραπάνω προσθέσουμε τον εργοδοτικό και κυβερνητικό συνδικαλισμό, την καλλιέργεια ιδεολογημάτων ταξικής συναίνεσης όπως οι κοινωνικοί διάλογοι, την ενεργοποίηση του κοινωνικού αυτοματισμού, τη γραφειοκρατικοποίηση μεγάλου μέρους του συνδικαλιστικού κινήματος, την καλλιέργεια σεχταριστικών απόψεων και την προσπάθεια βεβιασμένης πολιτικοποίησης του εργατικού κινήματος χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το επίπεδο συνείδησής του, την κρατική καταστολή και την τρομοκρατία στους εργασιακούς χώρους, τότε νομίζω ότι σε γενικές γραμμές μπορούμε να ερμηνεύσουμε την αντιστοιχία αντιδράσεων και της κρισιμότητας της φάσης που διανύουμε.

ΙΙΙ. ΜΕΡΙΚΕΣ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

1. Παρά τους πρωτόγνωρους ρυθμούς εφαρμογής της αντιλαϊκής πολιτικής πρέπει να σημειώσω πως η επίθεση του κεφαλαίου δεν είναι τωρινό φαινόμενο. Σοβαρές προσεισμικές δονήσεις του σημερινού τσουνάμι, βιώναμε εδώ και πολλά χρόνια: συνθήκη του Μάαστριχτ, Λευκή Βίβλος, διευθέτηση του χρόνου εργασίας, οδηγία Μπολκενστάιν, ευελφάλεια κ.ά «πέσανε στο τραπέζι» σε περιόδους που δεν ήταν κρισιακές.

2. Είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι η θεωρία της εξαθλίωσης δε λειτουργεί. Ή για να είμαι πιο ακριβής η απότομη πτώση του βιοτικού επιπέδου και η ολομέτωπη επίθεση στην εργατική τάξη μπορεί να επαναστατικοποιήσει συνειδήσεις μόνο υπό προϋποθέσεις με τη βασικότερη όλων να είναι η ύπαρξη ενός πολιτικού φορέα που θα μπορούσε να συσπειρώσει πρώτα από όλα την εργατική τάξη, που θα μπορούσε να συγκροτήσει πολιτικές και κοινωνικές συμμαχίες, που θα έδινε πνοή στο εργατικό κίνημα, που θα συγκινούσε ευρείες μάζες εργαζομένων, που θα ήξερε πότε θα έπρεπε να ελιχθεί και πότε να επιτεθεί. Η εξαθλίωση μπορεί να οδηγήσει σε εξεγέρσεις, αλλά αυτό δε συμβαίνει νομοτελειακά και γραμμικά. Μπορεί να συμβεί και το αντίστροφο: η απότομη πτώση του βιοτικού επιπέδου να οδηγήσει σε συντηρητικοποίηση και σε φασιστικές εκτροπές. Η εμπειρία του μεσοπολέμου είναι διαφωτιστική, το ίδιο δυστυχώς και η σημερινή εμπειρία της Ελλάδας.

3. Σήμερα συνειδητοποιούμε πως η εργατική τάξη ξεκινά σχεδόν από την αρχή: διεκδικεί ΣΣΕ που λίγο ως πολύ ήταν αυτονόητες στην προ μνημονίων εποχή. Έτσι, καλούμαστε να ξεκινήσουμε από την «αλφαβήτα». Στο συντριπτικά μεγάλο τμήμα της εργατικής τάξης και ειδικά στην εργατική νεολαία έχουμε καθήκον να εξηγήσουμε τι είναι ΣΣΕ, τι είναι υπεραξία, ποια είναι ή ποια πρέπει να είναι η δομή του συνδικαλιστικού κινήματος και άλλα που για τους εμπειρότερους και τους παλαιότερους θεωρούνται αυτονόητα. Τίποτα δεν πρέπει να θεωρείται αυτονόητο από εδώ κι έπειτα.

4. Κανένας δεν μπορεί να πορευτεί μόνος του. Ούτε στο στενό εργασιακό χώρο που ο καθένας από εμάς βρίσκεται, ούτε στο κεντρικό επίπεδο της ταξικής πάλης. Όποιος έχει αυτή την πρόθεση και όποιος υλοποιεί γραμμή απομονωτισμού παίρνει πάνω του μεγάλη ιστορική ευθύνη. Η δημιουργία των λεγόμενων κόκκινων συνδικάτων εκεί όπου υπάρχουν ήδη συνδικάτα απέτυχε σε προηγούμενες δεκαετίες και δε θα πετύχει ούτε στο σήμερα.

5. Η παραπάνω διαπίστωση δε σημαίνει πως εφεξής η ενότητα και ο συντονισμός είναι αυτοσκοπός. Πως μπροστά στη  ανάγκη ενωτικών απαντήσεων θα πρέπει τα πλαίσια να είναι θολά και άνευρα. Η βάθυνση της πολιτικοποίησης αιτημάτων και αγώνων ήταν είναι και θα είναι ζητούμενο. Μόνο που αυτή δεν μπορεί να γίνεται βολουνταριστικά.

6. Ακόμη και στις σημερινές εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες κατακτήσεις μπορούν να υπάρξουν. Αυτό μας διδάσκει η ιστορία, αφού σε προηγούμενες εποχές κατά τις οποίες υπήρχαν διώξεις, φυλακίσεις, εξορίες, πρωτόγονος αντικομμουνισμός, ανελέητο κυνηγητό όσων αγωνίζονταν για μια καλύτερη ζωή, υπήρξαν κατακτήσεις. Όσοι σήμερα ισχυρίζονται ότι δεν μπορούν να υπάρξουν κατακτήσεις είναι ανιστόρητοι και το θέλουν ή όχι, προσφέρουν την καλύτερη υπηρεσία στον ταξικό αντίπαλο. Στόχος του εργατικού κινήματος είναι η αναχαίτιση της υφιστάμενης επίθεσης αλλά και οι κατακτήσεις που θα δώσουν θάρρος κι ελπίδα στην εργατική τάξη.

ΙV. ΠΟΙΑ Η ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Εύκολες απαντήσεις στις δύσκολες καταστάσεις δεν υπάρχουν. Οι σκέψεις που θα καταθέσω δε διεκδικούν δάφνες πρωτοτυπίας ούτε βεβαίως τη λύση «δια πάσα νόσο». Είναι σκέψεις που στριφογυρνάνε στα μυαλά πολλών αγωνιστών και σιγά σιγά ωριμάζει η ανάγκη να υλοποιηθούν και να μη μείνουν ευχές και διακηρύξεις. Οι ιδέες οφείλουν να μετατρέπονται σε υλική δύναμη. Με αυτό το σκεπτικό νομίζω ότι για το άμεσο μέλλον απαιτούνται οι παρακάτω πρωτοβουλίες:

1. Να ξεκινήσει μια καμπάνια μαζικοποίησης των συνδικάτων. Πρέπει να επανέλθουν παλιές μέθοδοι οργάνωσης εργαζομένων στα σωματεία: χαρτογράφηση, συγκεκριμένοι στόχοι, άμιλλα μεταξύ των συνδικάτων κ.λπ.

2. Να σκεφτούμε προτάσεις για τη συνδικαλιστική κάλυψη εργαζομένων που σήμερα δεν καλύπτονται. Εργαζόμενοι με δελτία παροχής, άνεργοι, ημιάνεργοι κ.ά. πρέπει να βρουν συνδικαλιστική στέγη. Επίσης να σκεφτούμε με ποιο τρόπο θα προσεγγιστούν οι εργάτες μετανάστες που είναι πλέον μεγάλο κομμάτι της ετ της χώρας μας. Από τη μια το εκ καλείται να δώσει απαντήσεις στο μεταναστευτικό, κάτι καθόλου εύκολο, από την άλλη πρέπει να έχει ως σύνθημά του πως οι μετανάστες είναι ταξικά μας αδέλφια.

3. Να ενισχύσουμε νέες μορφές συλλογικότητας των εργαζομένων. Σας μεταφέρω την εμπειρία από το χώρο μου, την ιδιωτική εκπαίδευση, ένα χώρο ιδιαίτερα σκληρό εργασιακά, παρά την ίσως επικρατούσα αντίληψη για ευνοϊκές συνθήκες εργασίας. Πρόσφατα συγκροτήθηκε μια Επιτροπή Αγώνα και Αλληλεγγύης (ΕΑΑ) που συνενώνει, ή τουλάχιστον φιλοδοξεί να κάνει κάτι τέτοιο, όλους τους εργαζόμενους της ιδιωτικής εκπαίδευσης: ιδιωτικά σχολεία, φροντιστήρια ΜΕ και ΞΓ, ιδιωτικά ΙΕΚ και ΚΕΚ. Η ΕΑΑ δεν αποτελεί μια νέα παράταξη, ούτε μια αντιομοσπονδία. Όσοι πήραμε την πρωτοβουλία δημιουργίας της θέλουμε να αποτελέσει ένα κέντρο αγώνα, μια συλλογικότητα ανταλλαγής εμπειριών και πληροφοριών, ένα χώρο που θα υπερασπιστούμε συναδέλφους που υφίστανται διώξεις από την εργοδοσία. Ταυτόχρονα σχεδιάζουμε την ανάληψη και πολιτικών πρωτοβουλιών όπως για παράδειγμα αντιφασιστικές εκδηλώσεις. Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να μελετηθεί η πολύτιμη εμπειρία της κίνησης των 115 σωματείων[14].

4. Να σχεδιάσουμε πολιτικές και ιδεολογικές πρωτοβουλίες που ως στόχο θα έχουν την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση των εργαζομένων σχετικά με το εργατικό κίνημα. Για παράδειγμα σήμερα απαιτείται: α) η εκπόνηση μιας μελέτης για την κοινωνικοταξική διάρθρωση της ελληνικής κοινωνίας, β) η λεπτομερής καταγραφή της κατάστασης της ελληνικής εργατικής τάξης, γ) η αποτίμηση του ελληνικού εργατικού κινήματος στον 20ο αιώνα, δ) η απογύμνωση των μύθων που έχουν προπαγανδιστεί κατά καιρούς όπως ο δήθεν υπερδιογκωμένος δημόσιος τομέας, οι υποτίθεται λίγες ώρες που απασχολούνται οι Έλληνες εργαζόμενοισε σχέση με τους υπόλοιπους ευρωπαίους κ.λπ.

5. Σήμερα απαιτείται ένα συγκεκριμένο σχέδιο δράσης του εκ με τις εξής παραμέτρους: α) ελάχιστο αίτημα πρέπει να είναι η επαναφορά στην προ μνημονίων εποχή (μισθοί, συντάξεις, ΣΣΕ), β) απόκρουση της επιχειρούμενης ιδιωτικοποίησης των τομέων που έχουν απομείνει στο δημόσιο, γ) άμεση και γενναία προστασία των ανέργων και καταβολή των δεδουλευμένων στους απλήρωτους εργαζόμενους, δ) προώθηση μορφών κοινωνικής αλληλεγγύης που θα παίρνουν απόσταση από το μικροαστικό ανθρωπισμό και θα έχουν και αγωνιστικό περιεχόμενο και από την άλλη δε θα αφήνουν στην εκκλησία και στη ΧΑ πεδίο κοινωνικής δράσης, ε) κλιμάκωση των εργατικών κινητοποιήσεων. Οι απεργίες πρέπει να έχουν μια προοπτική και όχι να αποτελούν «ντουφεκιές στον αέρα» δίχως στόχο και προοπτική. Οι απεργίες και κινητοποιήσεις θα πρέπει να στοχεύουν σε μια απεργία διαρκείας και σε συλλαλητήρια διαρκείας μέχρι να πέσει η παρούσα κυβέρνηση και όποια άλλη αντιδραστική προκύψει.

6. Το εργατικό κίνημα έχει μπροστά του τεράστια καθήκοντα: όχι μόνο να υπερασπίσει τα συμφέροντα της ετ, αλλά να ηγηθεί όλου του λαϊκού κινήματος πρωτοστατώντας στην απόκρουση του φασιστικού κινδύνου και στην υπεράσπιση των δημοκρατικών δικαιωμάτων του λαού, στην υπεράσπιση της εθνικής ανεξαρτησίας, σε μια γενικευμένη αντίδραση του «δεν πληρώνω».

Φίλοι και συναγωνιστές

το γνωστό τραγούδι των Κατσιμίχα με τους στίχους «τίποτα δεν έχει αλλάξει και τίποτα δεν είναι όπως παλιά», προσπαθούσε να αποδώσει τις αλλαγές στην κοινωνία που δε γίνονταν αντιληπτές, ενώ παράλληλα υπήρχε η εντύπωση μιας σταθερής κατάστασης, που ωστόσο ήταν μεταβαλλόμενη. Σήμερα οι αλλαγές είναι τέτοιες και τόσες που όλοι βλέπουμε γύρω μας ένα τοπίο ταχέως μεταλλασσόμενο. Και είναι ένα τοπίο απωθητικό. Είναι ένα τοπίο εντός του οποίου διαλύονται οι ζωές μας. Σήμερα όσοι πιστεύουμε πως δεν υπάρχει άλλη λύση παρά η αντίσταση και η νίκη μέχρι τέλους, δεν έχουμε άλλη επιλογή. Με πείσμα πρέπει να σταθούμε στα πόδια μας. Να μην επιτρέψουμε στον καναπέ μας να μας ρουφήξει. Να δημιουργήσουμε ένα κέντρο αγώνα που θα δώσει ελπίδα στην εργατική τάξη. Δεν είμαστε γραφικοί δονκιχώτες που παλεύουν με ανεμόμυλους. Δε θα μας καταστρέψει η κατάθλιψη. Θα αντισταθούμε στην τρόικα εσωτερικού κι εξωτερικού, στους άθλιους γραφειοκράτες που υπερασπίζονται την πολιτική του κεφαλαίου, στην ελληνική αστική τάξη και στην ΕΕ. Δεν έχουμε άλλη επιλογή.

 

…………………………………………………………………………………………


[1]. Βλέπε αναλυτικότερα α) Βασιλόπουλος Αντώνης, «Ελλάδα: οι 22 βίαιες ανατροπές που έφεραν τα πάνω κάτω», Ελευθεροτυπία, 20/1/2013, β) Γεωργακοπούλου Βασιλεία, «Οι εργασιακές ανατροπές των Μνημονίων στον ιδιωτικό τομέα», http://www.politikokafeneio-com

[2]. Εκτίμηση ΙΝΕ-ΓΣΕΕ.

[3]. Στοιχεία ΣΕΠΕ (Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Πληροφορικής & Επικοινωνιών Ελλάδας).

[4]. Νασόπουλος Κυριάκος, «Αυξάνονται ραγδαία οι ανασφάλιστοι!», Πριν, 20/1/2013.

[5]. Ό.π.

[6]. Σταμούλης Δημήτρης, «Σύμβασή τους η εξαθλίωση», ΠΡΙΝ, 17/2/2013.

[7]. Ό.π.

[8]. Βατικιώτης Λεωνίδας, «Το μνημόνιο “πέτυχε”… Μισθοί Βουλγαρίας και Κίνας», Επίκαιρα, τ.168

[9]. Ό.π.

[10].Oι πολιτικές επιστρατεύσεις από NΔ-ΠAΣOK
1979 (κυβ. Καραμανλή) Τραπεζοϋπάλληλοι
1983 (κυβ. Παπανδρέου) Oδηγοί βυτιοφόρων
1986 (κυβ. Παπανδρέου) OλυμπιακήAεροπορία
1991 (κυβ. Μητσοτάκη) Καθηγητές
1994 (κυβ. Παπανδρέου) Αστικά λεωφορεία
2002 (κυβ. Σημίτη) Nαυτεργάτες
2006 (κυβ. Καραμανλή) Nαυτεργάτες

2010 (κυβ. Παπανδρέου) Oδηγοί βυτιοφόρων
2010 (κυβ. Παπανδρέου) Nαυτεργάτες
2011 (κυβ. Παπανδρέου) Yπάλληλοι OTA
2013 (κυβ. Σαμαρά) Eργαζόμενοι METPO
2013 (κυβ. Σαμαρά) Eργαζόμενοι ναυτεργάτες

[11]. Έρευνα ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ

[12]. Πηγές: α)«Τα «αγκάθια» στις σχέσεις εργαζομένων – συνδικάτων», Ριζοσπάστης, 28/2/1995, β) Βερναρδάκης, Μαυρέας, Πατρώνης, «Συνδικάτα και σχέσεις εκπροσώπησης στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1990-2004».

[13]. Στοιχεία αυτής της κοινωνικής συμπεριφοράς δίνει ο Ναόμι Κλαίν στο βιβλίο της Το Δόγμα του Σοκ, εκδ. Λιβάνη. Παρά τις θεωρητικές αδυναμίες που υπάρχουν στην ανάλυση της Κλάιν, μπορεί κάποιος να αντλήσει χρήσιμες πληροφορίες για το πώς κεφάλαιο εξασφαλίζει την κοινωνική συναίνεση, όταν επιβάλει τις πιο σκληρές πολιτικές κατά των εργαζομένων.

[14]. Το Φεβρουάριο του 1962 συγκροτείται η κίνηση των 115 Συνεργαζόμενων Εργατοϋπαλληλικών Οργανώσεων. Ο αριθμός 115 δήλωνε τον αριθμό των σωματείων που αρχικά συγκρότησαν την κίνηση, όμως η δυναμική της κίνησης ήταν τέτοια που τα σωματεία ξεπέρασαν τα 800! Την κίνηση αυτή δημιούργησαν συνδικάτα που είχαν διαγραφεί από τη ΓΣΕΕ και συμμετείχαν στην ηγεσία του συνδικαλιστές με όχι ενιαίες πολιτικές αντιλήψεις. Βασικά αιτήματα ήταν: οι αυξήσεις μισθών, ημερομισθίων και συντάξεων, η εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας και των μέτρων για την πρόληψη ατυχημάτων στους χώρους εργασίας, η καταβολή του δώρου δηλαδή του 13ου μισθού, επί των πραγματικών αποδοχών και όχι των προβλεπόμενων από τις συμβάσεις. Παρά τη μεγάλη δυναμική της κίνησης (τα πάνω από 800 σωματεία) και την ικανότητα να συσπειρώνει πλατιές μάζες εργαζομένων (διαδηλώσεις με 100.000 εργαζόμενους) δεν τέθηκε στόχος δημιουργίας άλλης ΓΣΕΕ, αλλά παρέμβασης στο εργατικό κίνημα ώστε να κερδηθεί η ήδη υπάρχουσα ΓΣΕΕ.

Advertisements
Explore posts in the same categories: Βασίλης Λιόσης

Ετικέτες: , , ,

You can comment below, or link to this permanent URL from your own site.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: