Αρχείο για 25 Μαΐου, 2013

Η φτώχεια… εκτός νόμου

25 Μαΐου, 2013

Eφημερίδα των Συντακτών

από τον Θανάση Γιαλκέτση

Με το σύνθημα »Να κηρύξουμε παράνομη τη φτώχεια» , πολίτες και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, στην Ιταλία και σε άλλες χώρες, ξεκίνησαν μιαν εκστρατεία ενάντια στους νόμους , τους θεσμούς και τις κοινωνικές πρακτικές που γεννούν και τροφοδοτούν τη φτώχεια στις διάφορες χώρες και περιοχές του κόσμου. Ο Ρικάρντο Πετρέλα, καθηγητής Κοινωνικών και Πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας, ο οποίος μετέχει σε αυτή την εκστρατεία συνέταξε για λογαριασμό του κινήματος το κείμενο που ακολουθεί. 

Εμείς οι πολίτες, Ιταλοί, Βέλγοι, Καναδοί, Αργεντινοί, Μαλαισιανοί, Ινδονήσιοι, Φιλιππινέζοι κ.ο.κ αρχίζουμε μια διαδικασία κοινωνικής και πολιτικής κινητοποίησης ενάντια στις δομικές αιτίες της φτώχειας.

Πρώτη αρχή: ‘’Κανείς δεν γεννιέται φτωχός ούτε επιλέγει να είναι ή να γίνει φτωχός’’. Είναι η κατάσταση της κοινωνίας στην οποία γεννιόμαστε αυτή που μας κάνει φτωχούς ή πλούσιους. Μπορούμε να αποφασίσουμε να ζούμε σε κατάσταση μεγάλης ολιγάρκειας, αλλά δεν είναι αυτή η κατάσταση της φτώχειας την οποία υφίστανται τρία δισεκατομμύρια ανθρώπινες υπάρξεις, που έχουν αποκλειστεί από το δικαίωμα σε μιαν αξιοπρεπή ζωή με τρόπο αντίθετο στη βούληση και την επιθυμία τους.

Δεύτερη αρχή: »Φτωχοί γινόμαστε .Η Φτώχεια Είναι μια κοινωνική κατασκευή’’. Η Φτώχεια δεν είναι ένα φυσικό φαινόμενο, όπως η βροχή. Είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο, που δημιουργείται και παράγεται από τις ανθρώπινες κοινωνίες. Οι σκανδιναβικές κοινωνίες των ετών 1960- 1980 κατόρθωσαν  να εξαλείψουν τις δομικές  διαδικασίες εξαθλίωσης. Άλλες κοινωνίες, αντίθετα, που βασίζονται σε διαφορετικές αρχές και κοινωνικές πρακτικές από τις σκανδιναβικές, παρήγαγαν και παράγουν αναπόφευκτα φαινόμενα εκτεταμένης φτώχειας .Είναι η περίπτωση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η τρίτη αρχή επιβεβαιώνει τις πρώτες δύο: ‘’Δεν είναι μόνον, ούτε κυρίως, η φτωχή κοινωνία εκείνη που παράγει φτώχεια.’’  Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι από οικονομική άποψη η πλουσιότερη χώρα του κόσμου κι ωστόσο η φτώχεια δεκάδων εκατομμυρίων (από τα 300 εκατομμύρια)  πολιτών της αποτελεί μέρος της ιστορίας της.

Τέταρτη αρχή:’’ Ο αποκλεισμός παράγει τη φτώχεια’’. Δεν είναι η μοίρα ή η κακοτυχία οι αιτίες της φτώχειας, αλλά οι συγκεκριμένες μορφές του αποκλεισμού από την πρόσβαση στα ατομικά, πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Γι αυτούς τους λόγους, πέμπτη αρχή είναι: ‘’ Στο βαθμό που είναι δομική διαδικασία , η φτώχεια είναι συλλογική’’. Δεν αφορά μόνον ένα πρόσωπο ή μια οικογένεια, αλλά ολόκληρους πληθυσμούς ( οικογένειες μεταναστών, νομάδες, χωριά χωρίς μέλλον, ζώνες που έχουν πληγεί από οικονομικές υφέσεις , κατοίκους υποβαθμισμένων συνοικιών…) και κοινωνικές κατηγορίες ( εργαζόμενους, αγρότες, τομείς της μεσαίας τάξης, παιδιά, γυναίκες, νέους που δεν κατορθώνουν να μπουν στον κόσμο της εργασίας, γέρους…)

(περισσότερα…)

Αντώνης Γαλανόπουλος: Ο Ρόλος της Ψυχολογίας στις Κοινωνικές Επαναστάσεις

25 Μαΐου, 2013

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Intellectum”, τεύχος 9, Ιούνιος 2012

 Πηγή: ilesxi.wordpress.com/

Το ρεύμα της Απελευθερωτικής Ψυχολογίας στη Λατινική Αμερική και η Ανάγκη Επέκτασής του στην Ευρώπη σήμερα

 Στο παρόν άρθρο θα επιχειρηθεί η ανάδειξη της πολιτικής διάστασης της Ψυχολογίας κι ιδιαίτερα η πολιτική της χρήση σε περιόδους κρίσεων. Αρχικά θα δείξουμε πως ο κυρίαρχος λόγος χρησιμοποιεί την ψυχολογία για να αποπολιτικοποιήσει και να ψυχιατρικοποιήσει τα κοινωνικά φαινόμενα. Στη συνέχεια θα επιχειρήσουμε να ακυρώσουμε το επιχείρημα της ουδετερότητας που κομίζουν οι κυρίαρχες ψυχολογικές θεωρίες και τέλος θα παρουσιάσουμε το ρεύμα της απελευθερωτικής ψυχολογίας, το οποίο αναγνωρίζει τον πολιτικό του ρόλο θέτοντας τον εαυτό του στο πλευρό του αγωνιζόμενου λαού.

Οι ψυχολόγοι συγκαταλέγονται στην ομάδα των ειδικών που συν-αρθρώνουν τον κυρίαρχο λόγο περί κρίσης την τελευταία τριετία. Χωρίς καθυστέρηση, οι «κυρίαρχοι» ψυχολόγοι πήραν θέση θέτοντας την Ψυχολογία στην υπηρεσία του κοινωνικο-οικονομικού κατεστημένου και προκρίνοντας ως βασικό στόχο την προσαρμογή των πολιτών στα νέα δεδομένα. Αυτό, άλλωστε, κάνει διαχρονικά η κυρίαρχη Ψυχολογία στη Δύση με τα αυταρχικά και συντηρητικά διαγνωστικά εγχειρίδια, τα τεστ νοημοσύνης για τη διαλογή των κατάλληλων στρατιωτών κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τα ψυχιατρικά άσυλα για τον εγκλεισμό των «μη κανονικών» (Φουκώ).[1]

Στον αντίποδα της κυρίαρχης ψυχολογίας βρίσκεται μια εναλλακτική ψυχολογική πράξη, ένα παράδειγμα που θέτει την Ψυχολογία στην υπηρεσία των πολιτών, στο πλευρό των ανθρώπων που μάχονται ενάντια στην άρνηση, την κατάθλιψη και τη μαθημένη τεχνητή ανημπορία. Η απελευθερωτική ψυχολογία (Liberation Psychology)[2], η οποία έλκει την καταγωγή της από τη Λατινική Αμερική, αμφισβητεί την προσαρμογή στο κοινωνικό κατεστημένο και ενθαρρύνει τους καταπιεσμένους ανθρώπους να αντισταθούν στην αδικία. Επιχειρεί να ανακαλύψει με ποιο τρόπο άνθρωποι χωρίς ηθικό καταφέρνουν τελικά να ανακτήσουν την απαραίτητη ενέργεια με σκοπό να ανατρέψουν παράνομα πολιτικά καθεστώτα και να πάρουν την εξουσία στα χέρια τους.

(περισσότερα…)

Georges Moustaki – »Sans la nommer»

25 Μαΐου, 2013

Georges  Moustaki(3 Μαΐου 1934 -23 Μαΐου 2013)

»Sans la nommer»

»Ήρθε η ώρα να πάψουν οι ενδοσκοπήσεις και να απευθυνθούμε στην κοινωνία”- Λ.Θερμογιάννης, Σ.Μαυρουδέας, Γ.Ραχιώτης, Γ.Ρούσης

25 Μαΐου, 2013

antarsya-dialogos

 Συμβολή στο διάλογο για τη Β’ Συνδιάσκεψη της ΑΝΤΑΡΣΥΑ

Το κείμενο υπογράφουν οι

Ρούσης Γιώργος-Ραχιώτης Γιάννης

 Μαυρουδέας Σταύρος-Θερμογιάννης Λάζαρος

Η αστική τάξη και οι ξένοι «εταίροι» και πάτρωνές της βυθίζουν τη χώρα και το λαό ολοένα και βαθύτερα στη εξαθλίωση. Αυτός άλλωστε είναι και ο μοναδικός δρόμος για τη δική τους σωτηρία. Η ελληνική αστική τάξη είναι τόσο στενά δεσμευμένη στην σύγχρονη «Μεγάλη Ιδέα» της (την συμμετοχή στην ευρωπαϊκή ιμπεριαλιστική ενοποίηση) που δεν διστάζει ούτε εμπρός στο φάσμα της καταστροφής (όπως και στους προηγούμενους «μεγαλο-ιδεατισμούς» της που συσσώρευσαν δεινά στον τόπο και στο λαό). Προκειμένου να κρατηθεί έστω και στις παρυφές της ιμπεριαλιστικής ΕΕ (φυλακής και εκμεταλλευτή λαών και χωρών) δεν ορρωδεί προ ουδενός.

Την ίδια ώρα το λαϊκό κίνημα, παρά τις πρωτοφανείς κινητοποιήσεις της προηγούμενης περιόδου, παρουσιάζει εμφανή σημεία κάμψης. Βασική αιτία της κάμψης αυτής είναι η απουσία ενός ρεαλιστικού εναλλακτικού πολιτικού και οικονομικού προγράμματος προς όφελος της εργατικής τάξης και των πλατιών λαϊκών στρωμάτων και ενός αξιόπιστου πολιτικού φορέα-μετώπου που να το προβάλλει και να συνενώσει το λαό και να διεκδικήσει μαζί του την υλοποίηση του παίρνοντας στα χέρια τους τις τύχες του τόπου.

Οι ευθύνες της επίσημης Αριστεράς γι’ όλα αυτά είναι κολοσσιαίες. Ο ΣΥΡΙΖΑ αποδεικνύει ολοένα και περισσότερο ότι το μόνο που τον απασχολεί είναι η εκλογική επιτυχία και η κυβερνητική εξουσία χωρίς την παραμικρή ουσιαστική σύγκρουση ούτε με την καθεστηκυία τάξη πραγμάτων αλλά ούτε καν με τις βασικές πολιτικο-οικονομικές επιλογές της.

Το ΚΚΕ επιδίδεται σε ένα ψευδεπίγραφο «επαναστατικό χιλιασμό» επικαλούμενο φραστικά την επανάσταση και ταυτόχρονα απέχοντας από και υπονομεύοντας κάθε λαϊκή κινητοποίηση που θα μπορούσε να συμβάλλει στην επαναστατική προοπτική γιατί δεν δηλώνει επαναστατική εκ προοιμίου. Με διαφορετικούς τρόπους ο καθένας τους ουσιαστικά ξεδοντιάζει το λαϊκό κίνημα.

Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, παρά την μέχρι τώρα συμβολή της στην ανάπτυξη της λαϊκής αντίστασης στο καπιταλιστικό και ευρω-ενωσιακό μεσαίωνα, δεν έχει καταφέρει να ξεπεράσει τα όριά της και να μπορέσει να αποτελέσει τον καταλύτη της σήμερα πιο αναγκαίας παρά ποτέ αναζωπύρωσης και αναβάθμισης του λαϊκού κινήματος. Και όμως αυτή η ευθύνη πέφτει πρωταρχικά στους ώμους της. Πρέπει όμως να αποδείξει άλλη μία φορά ότι είναι μία πραγματικά επαναστατική Αριστερά και γι’ αυτό πρέπει πρώτα απ’ όλα να μπορεί να επαναστατήσει απέναντι στις αδυναμίες και τις ανεπάρκειές της.

Δύο είναι τα βασικότερα καθήκοντα που πρέπει να εκπληρώσει.

Το πρώτο καθήκον είναι να προτείνει ένα συνεκτικό και αξιόπιστο ριζοσπαστικό μεταβατικό πρόγραμμα . Ένα πρόγραμμα δηλαδή που να απαντά στα άμεσα λαϊκά προβλήματα και στα τρέχοντα πολιτικά διακυβεύματα και ταυτόχρονα να σηματοδοτεί (χωρίς να προϋποθέτει ως συμφωνία) την σοσιαλιστική προοπτική. Ο βασικός άξονας αυτού του προγράμματος δεν μπορεί να είναι άλλος από την απάντηση στο βασικό διακύβευμα της περιόδου από την σκοπιά του κόσμου της εργασίας: η ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΕ. Η ανάκτηση της ανεξαρτησίας της χώρας (που έχει εκχωρηθεί από το Μνημόνιο), η αποκατάσταση και λαϊκή διεύρυνση της δημοκρατίας (που τσαλαπατιέται από τις Μνημονιακές και αστικές επιταγές), η φιλολαϊκή παραγωγική ανασυγκρότηση της οικονομίας (που έχει αποδιαρθρωθεί μέσα στην ΕΕ της Κοινής Αγοράς και του Ευρώ) είναι βασικοί κόμβοι αυτού του προγράμματος.

Το δεύτερο καθήκον είναι η πρωτοβουλία για την συγκρότηση ενός πλατιού πολιτικού Μετώπου των δυνάμεων της Ριζοσπαστικής Αριστεράς με βάση αυτό το πρόγραμμα. Οι δυνάμεις γι’ αυτό ήδη υπάρχουν και με παραπλήσιους τόνους και φρασεολογία συμπλέουν στη λογική του προγράμματος αυτού. Εκτός από την ΑΝΤΑΡΣΥΑ είναι το ΜΑΑ, ο Εργατικός Αγώνας, άλλες δυνάμεις της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, Ανένταχτοι Αριστεροί αλλά και πολλοί αγωνιστές που παραμένουν εγκλωβισμένοι στο ΣΥΡΙΖΑ ή στο ΚΚΕ λόγω της απουσίας μίας αξιόπιστης και συνεκτικής αριστερής εναλλακτικής πρότασης. Σήμερα είναι περισσότερο αναγκαίο παρά ποτέ άλλοτε αυτό το πλατύ αριστερό μέτωπο. Μόνο μία τέτοια πλατειά συσπείρωση δυνάμεων μπορεί, εφόσον απευθυνθεί με λαϊκό και κατανοητό τρόπο στο λαό και γίνει οργανικό κομμάτι των αγώνων και των αγωνιών του, να τον κινητοποιήσει και να τον οδηγήσει στο τιτάνιο έργο της σωτηρίας του τόπου. Χωρίς αυτή την αριστερή μετωπική πολιτική πρωτοπορία οι αυθόρμητες λαϊκές αντιστάσεις – και ιδιαίτερα η ογκούμενη δυσαρέσκεια απέναντι στην ΕΕ – θα βαδίζουν από ήττα σε ήττα. Και στο τέλος θα κινδυνεύσουν να γίνουν όχημα ακροδεξιών και φασιστικών δυνάμεων εάν το σύστημα κινδυνεύσει σοβαρά από την κρίση.

Το Μέτωπο αυτό δεν θα είναι αποτελεσματικό αν δεν σηκώσει το γάντι της κυβερνητικής πρόκλησης και δεν απαντήσει στο ύπουλο δίλημμα που θέτει μέσα στον κόσμο της Αριστεράς και της εργασίας ο ΣΥΡΙΖΑ. Το πρόγραμμά του πρέπει να αποτελεί και την πρόταση διακυβέρνησης από τις δυνάμεις που το αποδέχονται και το στηρίζουν. Μια τέτοια κυβέρνηση είναι σαφές ότι δεν μπορεί να υπάρξει αν δεν στηρίζεται από ένα ισχυρό πλειοψηφικό λαϊκό κίνημα και ταυτόχρονα αν δεν αποσκοπεί στην περαιτέρω ενδυνάμωση και ανάπτυξη του τελευταίου. Είναι επίσης προφανές ότι μία τέτοια κυβερνητική εξουσία μπορεί να εγκαθιδρυθεί και να ευοδωθεί μόνο σε συνδυασμό με την διεύρυνση της λαϊκής κυριαρχίας και την ανάπτυξη θεσμών και μορφών λαϊκο-δημοκρατικής εξουσίας.

Η συνδιάσκεψη της ΑΝΤΑΡΣΥΑ πρέπει να τοποθετηθεί με σαφήνεια και στα δύο αυτά βασικά καθήκοντα. Κάθε υπεκφυγή, κάθε σκιαμαχία, κάθε μυωπικό παιχνίδι εσωτερικών ισορροπιών (είτε μεταξύ συνιστωσών της ΑΝΤΑΡΣΥΑ είτε και στο εσωτερικό τους) θα κοστίσει ακριβά. Ήλθε η ώρα να πάψουν οι ενδοσκοπήσεις και να απευθυνθούμε στην κοινωνία. Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο καθυστερήσεων. Θα έπρεπε να το είχαμε πράξει χθες. Ας το πράξουμε τουλάχιστον δίχως άλλη καθυστέρηση την επόμενη κιόλας της Συνδιάσκεψης. Η κρίση του συστήματος βαθαίνει και μαζί και η αποφασιστικότητά του να επιβάλλει δια πυρός και σιδήρου ακόμη πιο αντιλαϊκές λύσεις.

ANAMONH

(περισσότερα…)

»Η συστημική κρίση του ευρώ – Πραγματικές αιτίες και αποτελεσματικές θεραπείες»

25 Μαΐου, 2013

flassbeck-lapavitsas

«Η συστημική κρίση του ευρώ»

 Μελέτη Φλάσμπεκ & Λαπαβίτσα για το Ινστιτούτο Ρόζα Λούξεμπεργκ

Η μελέτη συνδράμει στο διάλογο που ανοίγει σε ολόκληρη την Ευρώπη με σκοπό να δοθούν καίριες και αποτελεσματικές απαντήσεις στο φαινόμενο της κρίσης τηε ευρωζώνης. Επιστρέφει στις απαρχές της Νομισματικής Ένωσης αναλύοντας τις δομικές της αδυναμίες, τα λάθη που έγιναν στη συνέχεια και την πορεία της μετά την παγκόσμια ύφεση του 2008-9. Παράλληλα εξετάζει το σημερινό πολιτικό περιβάλλον και τους λόγους για τους οποίους τα μέχρι τώρα σχέδια δεν αποτέλεσαν την αποτελεσματική λύση για την έξοδο από την κρίση. Χαρακτηριστικό της μελέτης είναι ότι τεκμηριώνει τις ευθύνες της Γερμανίας για την κρίση της ευρωζώνης, ιδίως την πολιτική παγώματος των μισθών με στόχο την προώθηση των εξαγωγών. Δεδομένου ότι η γερμανική πολιτική συνεχίζεται απαράλλακτη, πλέον απειλείται η ίδια η ΕΕ με διάλυση. Είναι προτιμότερο να εξετάσει η Ευρώπη την εγκατάλειψη της ΟΝΕ, την έξοδο των χωρών της περιφέρειας που πλήττονται και την επιστροφή σε σύστημα ελεγχόμενων ισοτιμιών.  Η δημόσια συζήτηση που πλέον έχει λάβει διαστάσεις στη Γερμανία θα παίξει καίριο ρόλο στη διαμόρφωση απόψεων στν υπόλοιπη Ευρώπη.

Όπως αναφέρει το Ινστιτούτο Ρόζα Λούξεμπεργκ για τη μελέτη:

«Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ) βρίσκεται πλέον σε βαθιά κρίση και ένας αυξανόμενος αριθμός παρατηρητών αμφισβητούν την ικανότητα της ΟΝΕ να επιβιώσει της κρίσης. Τι έχει πάει στραβά; Είναι οι διαγνώσεις που συνήθως προσφέρονται έγκυρες; Γιατί οι θεραπείες που συνταγογραφούνται δεν αποδίδουν; Μπορεί αυτό που πραγματικά συμβαίνει να είναι ότι η ευρωπαϊκή πολιτική υψηλού επιπέδου να αδυνατεί να κατανοήσει την αιτία της κρίσης και να την αντιμετωπίσει με ένα συνεπές σχέδιο;

Για να βρεθούν πειστικές απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα είναι αναγκαίο να επιστρέψουμε στις ρίζες της νομισματικής ένωσης και να προσδιορίσουμε τις κακοτεχνίες που έχουν επιβαρύνει την ύπαρξή της, από την έναρξή της μέχρι το σημείο όπου κρίνεται αν θα διατηρηθεί ή θα διαλυθεί μετά τη μεγάλη ύφεση του 2008-2009.»

Η  επίσημη παρουσίαση της μελέτης θα πραγματοποιηθεί στις 30 Μαΐου στο Βερολίνο σε ημερίδα που διοργανώνει το Ινστιτούτο Ρόζα Λούξεμπουργκ. 

Heiner Flassbeck and Costas Lapavitsas, "The systemic crisis of the euro – true causes and effective…