Archive for the ‘Δημήτρης Καλτσώνης’ category

Η έξοδος από την κρίση

Ιουνίου 26, 2013

Φερνάν Λεζέ, «Μεγάλος Ιούλιος», 1945Φερνάν Λεζέ, «Μεγάλος Ιούλιος», 1945

Το κείμενο δημοσιεύεται  στην έκδοση του συλλόγου «Γ. ΚΟΡΔΑΤΟΣ», Οι ιδιωτικοποιήσεις και η πολιτική εξόδου από την κρίση, 2013, σελ. 33-61

Η έξοδος από την κρίση

 του Δημήτρη Καλτσώνη

Η σημερινή καπιταλιστική κρίση που χτύπησε με ιδιαίτερη οξύτητα τη χώρα μας και οι οδυνηρές της συνέπειες στην καθημερινή ζωή των πλατιών λαϊκών στρωμάτων αναδεικνύουν ανάγλυφα την ανάγκη χάραξης μιας διαφορετικής πορείας. Ο αμυντικός αγώνας των εργαζομένων πρέπει να δεθεί διαλεκτικά με την αντεπίθεσή τους, με σκοπό την έξοδο από την κρίση σε όφελος του λαού.

Φερνάν Λεζέ,1920Φερνάν Λεζέ, «Ο μηχανικός», 1920

Α. ΟΙ ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙΣ:

ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΟΛΑΪΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΟΡΕΙΑ

Αφετηρία της ανάλυσης των σημερινών αναγκών είναι μια παραδοχή. Μια παραδοχή που επιβεβαιώνεται πλήρως, συντριπτικά θα έλεγε κανείς, από την πραγματικότητα. Η άρχουσα τάξη της χώρας μας δεν μπορεί και δεν θέλει να εκπονήσει ένα σχέδιο βιομηχανικής ανάπτυξης και, πολύ περισσότερο, ένα σχέδιο ανάπτυξης σε όφελος του λαού αφού α. ο καπιταλισμός στην Ελλάδα είχε πάντοτε σχετικά χαμηλή υλικοτεχνική βάση, β. τα τελευταία χρόνια δυνάμωσε η εξάρτηση από το ξένο μονοπωλιακό κεφάλαιο, γ. το διεθνές μονοπωλιακό κεφάλαιο ελέγχει την ελληνική οικονομία και βασικούς τομείς της χώρας, δ. η χώρα έχει προσαρμόσει την οικονομία της, κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών, ε. η βιομηχανική παραγωγική βάση της χώρας συρρικνώνεται.

Ένα τέτοιο σχέδιο πρέπει αναπόφευκτα να ξεκινά από την αντίθεση με τις πολιτικές της ΕΕ και του ΔΝΤ που μας έφεραν ως εδώ, που διέλυσαν τη βιομηχανική  και αγροτική οικονομία της χώρας, που όξυναν τις κοινωνικές ανισότητες. Πρέπει να ξεκινά από την αποδέσμευση από κάθε οικονομική, πολιτική και στρατιωτική εξάρτηση, από την αναζήτηση και αξιοποίηση της συνεργασίας άλλων διεθνών παραγόντων, πάντα σε πνεύμα ανεξαρτησίας και όχι υποτέλειας.

(περισσότερα…)

Advertisements

Τα κύματα της λατινοαμερικάνικης επανάστασης και ο Ούγκο Τσάβες

Ιουνίου 4, 2013

 περ. Ουτοπία, τευχ. 102/2013, σελ. 7-11

του Δημήτρη Καλτσώνη

Η Λατινική Αμερική είναι, δίχως αμφιβολία, μια ξεχωριστή ήπειρος. Οι καπιταλιστικές σχέσεις είναι αναπτυγμένες αλλά συνυπάρχουν με υπολείμματα προηγούμενων τρόπων παραγωγής. Ο ευρωπαϊκός πολιτισμός έχει αναμιχθεί με ένα ιδιόμορφο τρόπο με τον πολιτισμό των αυτοχθόνων και των αφρικανών. Οι λαοί της ηπείρου μιλούν όλοι σχεδόν την ίδια γλώσσα ενώ το αίσθημα ότι ανήκουν στο ίδιο έθνος είναι αρκετά ισχυρό.

Η πολιτική κατάσταση στη Λατινική Αμερική ήταν πάντοτε ευαίσθητη στις διεθνείς ανακατατάξεις. Είχε όμως και τη δική της, αυτοτελή δυναμική. Το τέλος του β’ παγκοσμίου πολέμου, τα ισχυρό αντιφασιστικό κύμα που χαρακτήρισε την εποχή, η εμφάνιση των Λαϊκών Δημοκρατιών στην ανατολική Ευρώπη, βρήκαν την αντανάκλασή τους στη Λ. Αμερική. Έτσι, την περίοδο 1944-1946 επτά δικτατορίες στην περιοχή έδωσαν τη θέση τους σε αστικοδημοκρατικά καθεστώτα.

Η μεταβολή δεν κράτησε πολύ. Με δεδομένο το φόβο των κυρίαρχων τάξεων και των ΗΠΑ ότι το επαναστατικό κύμα που φαινόταν να εδραιώνεται σε ένα μέρος της Ευρώπης πρόκειται να εξαπλωθεί στη Λ. Αμερική αλλά και σε άλλες ηπείρους, παρατηρήθηκε μια αντιστροφή της κατάστασης. Στο διάστημα 1948-1955 μια σειρά πραξικοπήματα ανέτρεψαν έξι από τις αστικές δημοκρατίες της υποηπείρου[1]. Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 όλα σχεδόν τα καθεστώτα στη Λ. Αμερική ήταν είτε ανοιχτές δικτατορίες είτε ψευδοδημοκρατίες όπου η τήρηση των στοιχειωδών κανόνων της αστικής δημοκρατίας ήταν απολύτως προσχηματική. Στη Βενεζουέλα το 1948 επιβλήθηκε δικτατορικό καθεστώς το οποίο διάρκεσε μια δεκαετία.

Η βαθιά εκμετάλλευση και καταπίεση των λαών οδήγησε στο κύμα που σηματοδοτήθηκε από τη νίκη της επανάστασης στην Κούβα το 1959. Μια σειρά ένοπλα επαναστατικά κινήματα (Κολομβία, Βενεζουέλα, Γουατεμάλα, Βολιβία, Σαλβαδόρ, Νικαράγουα, Αργεντινή, Βραζιλία) συγκλόνισαν τις επόμενες δεκαετίες του 1960 και 1970. Παράλληλα, εγχειρήματα όπως η κυβέρνηση Αλλιέντε στη Χιλή[2] ή ακόμη εφήμερα στρατιωτικά καθεστώτα που είχαν εθνικοανεξαρτησιακό προσανατολισμό (Περού, Εκουαδόρ, Παναμάς)[3]συμπλήρωσαν την εικόνα. Ήταν η περίοδος των μεγάλων επαναστατικών κινημάτων αντιαποικιακού, εθνικοαπελευθερωτικού και αντιιμπεριαλιστικού χαρακτήρα σε όλο τον λεγόμενο τρίτο κόσμο.

(περισσότερα…)

Δημήτρης Καλτσώνης: Οι παλινωδίες της κυβέρνησης για το αντιρατσιστικό νομοσχέδιο

Μαΐου 20, 2013

antirnon1

 Μέσα σε ένα τέτοιο κοινωνικοπολιτικό περιβάλλον, όπως και το σημερινό της κρίσης, τίποτα δεν αποκλείει τη μελλοντική τροποποίηση του νέου αντιρατσιστικού νόμου και την ενίσχυσή του με διατάξεις που θα στρέφονται τελικά άμεσα, όχι ενάντια στις νεοναζιστικές πράξεις βίας αλλά ενάντια σε άλλες κατηγορίες πολιτών θίγοντας έτσι καίρια τις δημοκρατικές ελευθερίες. Είναι εύκολο να γίνει το βήμα από τη δίωξη των πράξεων ρατσιστικού μίσους στη δίωξη των πράξεων «ταξικού μίσους».

Πηγή: Εργατικός Αγώνας 

Το λεγόμενο αντιρατσιστικό νομοσχέδιο αποτελεί στην πραγματικότητα την τρίτη κατά σειρά προσπάθεια ενσωμάτωσης στην ελληνική νομοθεσία της απόφασης πλαίσιο 2008/913 ΔΕΥ. Η κατάθεση του εν λόγω νομοσχεδίου αποδείχθηκε τελικά σύνθετη υπόθεση. Είναι προφανές ότι στο εσωτερικό της κυβέρνησης, ειδικά από την πλευρά της ΝΔ, υπάρχουν σοβαρές ενστάσεις για το περιεχόμενό του. Οι ενστάσεις αυτές σχετίζονται κυρίως με το γεγονός ότι το μεγαλύτερο κόμμα της κυβέρνησης θεωρεί πως η ψήφιση του νομοσχεδίου θα χαλάσει τις σχέσεις της με το ακροδεξιό ακροατήριο[1]. Μήπως επομένως το νομοσχέδιο είναι θετικό και πρέπει να υποστηριχθεί από κάθε προοδευτικά σκεπτόμενο άνθρωπο;

Αρκεί το υπάρχον νομικό πλαίσιο

Υπάρχουν δυο τουλάχιστον θεμελιώδη προβλήματα σχετικά με το σχέδιο νόμου της κυβέρνησης. Το πρώτο σχετίζεται με την αναγκαιότητα της νομοθετικής ρύθμισης και την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων. Μέχρι σήμερα υπάρχει ποινική νομοθεσία η οποία καλύπτει πλήρως τα κάθε είδους ρατσιστικά εγκλήματα. Με βάση τον Ποινικό Κώδικα, το ν. 927/1979 (όπως συμπληρώθηκε στη συνέχεια) και ειδικότερα το άρθρο 79 παρ. 3 ΠΚ (όπως τροποποιήθηκε το 2008) όλες οι αποτρόπαιες πράξεις βίας των ναζιστών μπορούν να τιμωρηθούν.

Ο ν. 927/1979 αποτελεί μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο διεθνούς σύμβασης του 1966. Η διεθνής αυτή σύμβαση υιοθετήθηκε σε μια περίοδο που η ύπαρξη των σοσιαλιστικών κρατών και του κινήματος των αδεσμεύτων διαδραμάτιζε σημαντικό ρόλο στον ΟΗΕ και επιδρούσε στις αποφάσεις του. Ο ελληνικός νόμος, που ήρθε για ψήφιση λίγο μετά την πτώση της χούντας και υπό την επίδραση του λαϊκού κινήματος και των αντιδικτατορικών αισθημάτων, υιοθετήθηκε μάλιστα ομόφωνα. Το πρόβλημα είναι όμως ότι η σχετική νομοθεσία παραμένει ανενεργός. Ο κρατικός μηχανισμός έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα φειδωλός στην εφαρμογή του.

Κατά συνέπεια τίθενται τα εύλογα ερωτήματα: Τι καινούργιο έρχεται να προσθέσει το νομοσχέδιο; Ποια εγγύηση υπάρχει ότι η σχετική νομοθεσία θα εφαρμοστεί; Αν πράγματι από πλευράς πολιτείας υπήρχε η βούληση να τιμωρηθούν τα ρατσιστικά εγκλήματα γιατί δεν ενεργοποιήθηκε το υπάρχον νομικό οπλοστάσιο;

Το πρόβλημα επομένως είναι εγγενές. Όλοι γνωρίζουμε ότι υπάρχει μια ιδιότυπη σχέση ανοχής (έως και ενθάρρυνσης κάποιες φορές) των νεοναζιστικών μορφωμάτων από την κυβέρνηση και τον κρατικό μηχανισμό, από κάποια μέσα μαζικής ενημέρωσης και από κάποιους ισχυρούς επιχειρηματίες. Αυτός είναι ο λόγος που δεν ενεργοποιείται η υπάρχουσα νομοθεσία. Άρα η ψήφιση ενός ακόμη νόμου δεν έχει τίποτα απολύτως να προσθέσει στην επίλυση του προβλήματος. Στοχεύει εν πολλοίς στην καλλιέργεια εντυπώσεων.

(περισσότερα…)

Δημήτρης Καλτσώνης: Δρόμοι προσέγγισης στo Λαϊκό Μέτωπο

Απρίλιος 30, 2013

1933 Detroit Institute of Arts (detail) 

37174Η βάση συσπείρωσης συνδικάτων και κινημάτων δεν μπορεί να είναι η σοσιαλιστική επανάσταση ούτε το συνολικό πλαίσιο ενός αντιιμπεριαλιστικού, αντιμονοπωλιακού, δημοκρατικού μετώπου, εκτός κι αν το κίνημα φτάσει σε ένα τέτοιο επίπεδο ωρίμανσης. Ελάχιστο προαπαιτούμενο είναι η επαναφορά, σε πρώτη φάση, των εργατικών και λαϊκών δικαιωμάτων στην προ μνημονίων και δανειακής σύμβασης εποχή, η άρνηση εφαρμογής των κατευθύνσεων της τρόικας και της ΕΕ, η υπεράσπιση του δημόσιου χαρακτήρα των ΔΕΚΟ και η διεύρυνση των κατακτήσεων και δικαιωμάτων. Εκκινώντας από αυτό το σημείο οι πρωτοπόρες δυνάμεις μπορούν να επιδιώκουν την εμβάθυνση της όποιας αγωνιστικής συσπείρωσης.

Σε κάθε περίπτωση η αγωνιστική ενότητα και συσπείρωση όχι μόνο δεν αναιρούν αλλά υπογραμμίζουν τη δυνατότητα και την ανάγκη ιδεολογικο-πολιτικής διαπάλης ανάμεσα στις διάφορες δυνάμεις που διατηρούν την αυτοτέλειά τους. Καθιστούν γόνιμη αυτή τη διαπάλη καθώς, από τη μια πλευρά, διεξάγεται ενώπιον μαζικού κινήματος, και, από την άλλη, διεξάγεται στη βάση της εμπειρίας του αγωνιζόμενου λαού, όχι με ατέλειωτες θεωρητικολογίες και βερμπαλισμούς.

εφημ. Πριν, 28/4/2013 

Είναι, νομίζω, περισσότερο από προφανές ότι η έξοδος από την κρίση σε όφελος του λαού θα πρέπει να εδράζεται σε μερικούς βασικούς άξονες: 1. άρνηση πληρωμής του χρέους, ακύρωση των δανειακών συμβάσεων, κατάργηση των μνημονίων, 2. αντίθεση και ρήξη τελικά με την ΕΕ, 3. εθνικοποίηση του τραπεζικού συστήματος και των στρατηγικών τομέων της οικονομίας με παράλληλη επιβολή εργατικού ελέγχου, 4. ριζικές δημοκρατικές τομές στον κρατικό μηχανισμό.

Το πλέγμα των μέτρων αυτών ανταποκρίνεται στις ανάγκες της αντικειμενικής πραγματικότητας. Είναι καρπός συγκεκριμένης ανάλυσης της συγκεκριμένης κοινωνικο-οικονομικής και πολιτικής κατάστασης. Αποτελεί τη μόνη ρεαλιστική λύση. Ανταποκρίνεται στο επίπεδο συνείδησης των λαϊκών στρωμάτων. Λαμβάνει υπόψη τις εμπειρίες τους και επιχειρεί να το ανεβάσει. Παράλληλα, ανοίγει τη δυνατότητα για περαιτέρω κοινωνικές αλλαγές.

Οι κοινωνικές δυνάμεις που θα ωφεληθούν από μια τέτοια διέξοδο είναι πρωτίστως η εργατική τάξη, τα μεσαία στρώματα της πόλης και του χωριού, η εργαζόμενη και άνεργη διανόηση, οι επιστήμονες και καλλιτέχνες, η νεολαία, οι γυναίκες, τα κοινωνικά κινήματα για την εθνική ανεξαρτησία, την ειρήνη, για τις δημοκρατικές ελευθερίες, για το περιβάλλον, τα κινήματα αλληλεγγύης. Όλα αυτά μπορούν και πρέπει να συσπειρωθούν σε ένα πανίσχυρο λαϊκό (κοινωνικό και πολιτικό) μέτωπο.

Ο αντίπαλος αυτού του μετώπου είναι η εγχώρια και ξένη ολιγαρχία, το ντόπιο μονοπωλιακό κεφάλαιο και ο ιμπεριαλισμός. Στην προσπάθεια αυτή αντιμετώπισης του βασικού δυνάστη του λαού πρέπει κανείς να εκμεταλλευτεί κάθε «δυνατότητα να αποκτήσει μαζικό σύμμαχο, έστω και προσωρινό, ταλαντευόμενο, ασταθή, αβέβαιο και συμβατικό». Πρέπει ακόμη να είναι έτοιμος να «καταφεύγει σε ελιγμούς, σε συμφωνίες, σε συμβιβασμούς με τις διάφορες ομάδες των προλετάριων, με τα διάφορα κόμματα των εργατών και των μικρονοικοκυρέων» [1].

(περισσότερα…)

Δ.Καλτσώνης:Η αριστερά και η αναγκαιότητα του Λαϊκού Μετώπου-Τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο

Απρίλιος 28, 2013

tamayowatermelon-frida kahlo et diego rivera

Ο δρόμος για μια μεγάλη κοινωνική αλλαγή, μια άλλη κοινωνική οργάνωση, μια σοσιαλιστική κοινωνία

 Πηγή: epohi.gr

Οποια­δή­πο­τε α­να­ζή­τη­ση διε­ξό­δου ο­φεί­λει να ξε­κι­νά α­πό την α­ντι­με­τώ­πι­ση των ά­με­σων προ­βλη­μά­των του λα­ού και του τό­που.

1 Πρέ­πει ο­πωσ­δή­πο­τε να έ­χει ως α­φε­τη­ρία την α­κύ­ρω­ση των δα­νεια­κών συμ­βά­σεων, την άρ­νη­ση πλη­ρω­μής του χρέ­ους, την κα­τάρ­γη­ση των μνη­μο­νίων. Χω­ρίς αυ­τό το αί­τη­μα δεν μπο­ρεί να διαρ­ρα­γούν τα δε­σμά που έ­χουν πλέ­ξει οι ι­σχυ­ροί δα­νει­στές μας, ού­τε μπο­ρεί να γί­νει λό­γος για φι­λο­λαϊκή πο­λι­τι­κή και α­νά­τα­ξη του βιο­τι­κού ε­πι­πέ­δου των ερ­γα­ζο­μέ­νων. Κα­μιά τα­λά­ντευ­ση και κα­μιά αμ­φι­ση­μία δεν εί­ναι ε­πι­τρε­πτές στο ζή­τη­μα αυ­τό.

2 Ας έ­χου­με πλή­ρη συ­νεί­δη­ση ό­τι μια τέ­τοια ε­πι­λο­γή εκ των πραγ­μά­των θα ο­δη­γή­σει σε α­ντί­θε­ση με την Ε.Ε. Η τε­λευ­ταία εί­ναι ε­ξάλ­λου συ­νυ­πεύ­θυ­νη, μα­ζί με τις Η­ΠΑ και την εγ­χώ­ρια ο­λι­γαρ­χία, για τις σχέ­σεις ε­ξάρ­τη­σης, για το μα­ρά­ζω­μα και την υ­πο­βάθ­μι­ση των πα­ρα­γω­γι­κών δυ­να­το­τή­των της χώ­ρας μας, για την α­φαί­μα­ξη του ε­πι­στη­μο­νι­κού δυ­να­μι­κού. Δεν μπο­ρεί να υ­πάρ­ξει πραγ­μα­τι­κή πα­ρα­γω­γι­κή α­να­συ­γκρό­τη­ση και α­νά­πτυ­ξη, αν δεν υ­πάρ­ξει α­ντί­θε­ση και α­πει­θαρ­χία στα μέ­τρα και τις κα­τευ­θύν­σεις της Ε.Ε., έ­ξο­δος τε­λι­κά α­πό την Ε.Ε.

3 Δεν μπο­ρεί να α­ντι­με­τω­πι­στεί η κρί­ση και να χα­ραχ­θεί α­να­πτυ­ξια­κή πο­ρεία, αν δεν πλη­ρώ­σουν οι έ­χο­ντες, αν δεν ε­θνι­κο­ποιη­θεί συ­νο­λι­κά το τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα και οι βα­σι­κό­τε­ρες με­γά­λες ε­πι­χει­ρή­σεις, αν δεν φο­ρο­λο­γη­θεί το με­γά­λο κε­φά­λαιο, αν δεν δη­μευ­θεί η πε­ριου­σία των off shore που υ­πάρ­χουν στην Ελλά­δα, αν δεν ε­γκα­θι­δρυ­θεί ερ­γα­τι­κός και λαϊκός έ­λεγ­χος.

4 Επι­βάλ­λε­ται α­κό­μη η ε­νί­σχυ­ση των μι­κρο­με­σαίων ε­πι­χει­ρή­σεων, η εν­θάρ­ρυν­σή τους να πα­ρά­γουν συλ­λο­γι­κά, να ε­νταχ­θούν σε πο­λύ­μορ­φους συ­νε­ται­ρι­σμούς, με βά­ση έ­να πα­νε­θνι­κό σχέ­διο.

5 Για να υ­λο­ποιη­θούν τα πα­ρα­πά­νω α­παι­τεί­ται ρι­ζο­σπα­στι­κός εκ­δη­μο­κρα­τι­σμός των συ­νταγ­μα­τι­κών θε­σμών, του πο­λι­τι­κού συ­στή­μα­τος, του ε­κλο­γι­κού συ­στή­μα­τος, της Δι­καιο­σύ­νης. Κυ­ρίως, ό­μως, χρειά­ζε­ται ρι­ζο­σπα­στι­κός εκ­δη­μο­κρα­τι­σμός των ε­νό­πλων δυ­νά­μεων, των σω­μά­των α­σφα­λείας, ό­λων των δη­μό­σιων υ­πη­ρε­σιών και κρα­τι­κών μη­χα­νι­σμών, με την ε­νερ­γό συμ­με­το­χή της ερ­γα­τι­κής τά­ξης και του λα­ού. Εί­ναι α­πα­ραί­τη­τη η εκ­κα­θά­ρι­ση του κρα­τι­κού μη­χα­νι­σμού α­πό τα φα­σι­στι­κά στοι­χεία και ό­λα τα όρ­γα­να του ι­μπε­ρια­λι­σμού και του μο­νο­πω­λια­κού κε­φα­λαίου, η α­να­συ­γκρό­τη­σή του σε ε­πα­να­στα­τι­κή δη­μο­κρα­τι­κή βά­ση. Χω­ρίς αυ­τό, ο­ποια­δή­πο­τε προ­σπά­θεια ε­φαρ­μο­γής του πα­ρα­πά­νω οι­κο­νο­μι­κού πλαι­σίου εί­ναι κα­τα­δι­κα­σμέ­νη. Μην ξε­χνά­με την ε­μπει­ρία της κυ­βέρ­νη­σης Αλιέ­ντε.

Ένα κοι­νω­νι­κο-πο­λι­τι­κό μέ­τω­πο

Ένα τέ­τοιο ε­λά­χι­στο πλαί­σιο εί­ναι α­να­γκαίο για την έ­ξο­δο α­πό την κρί­ση, σε ό­φε­λος των α­δύ­να­μων κοι­νω­νι­κά τά­ξεων και στρω­μά­των. Έχω την αί­σθη­ση ό­τι σε τέ­τοια συ­μπε­ρά­σμα­τα συ­γκλί­νουν ο­λοέ­να και πε­ρισ­σό­τε­ροι ω­θού­με­νοι α­πό την τρέ­χου­σα ε­μπει­ρία.

Η προ­σπά­θεια για την υ­λο­ποίη­ση των στό­χων αυ­τών α­παι­τεί σκλη­ρούς, ε­πί­μο­νους λαϊκούς α­γώ­νες. Δεν εί­ναι κοι­νο­βου­λευ­τι­κός πε­ρί­πα­τος. Θα έ­χει να α­ντι­με­τω­πί­σει τη λυσ­σα­λέα, πο­λύ­μορ­φη α­ντί­δρα­ση της πλου­το­κρα­τίας και των ξέ­νων ε­πι­κυ­ρίαρ­χων και προ­στα­τών της. Όπως μας δι­δά­σκει η ε­μπει­ρία του Ε­Α­Μ, και ό­χι μό­νο, τί­πο­τα δεν εί­ναι α­κα­τόρ­θω­το. Ο δρό­μος αυ­τός μπο­ρεί και πρέ­πει να α­νοί­ξει και να ο­δη­γή­σει σε μια με­γά­λη κοι­νω­νι­κή αλ­λα­γή, σε μια άλ­λη κοι­νω­νι­κή ορ­γά­νω­ση, σε μια σο­σια­λι­στι­κή κοι­νω­νία.

Χρειά­ζε­ται, ε­πο­μέ­νως, η μέ­γι­στη συ­σπεί­ρω­ση δυ­νά­μεων, ει­δι­κά στις συν­θή­κες μι­κρο­α­στι­κού κα­τα­κερ­μα­τι­σμού που ε­πι­κρα­τούν στη χώ­ρα μας. Εί­ναι α­να­γκαία η συ­γκρό­τη­ση ε­νός λαϊκού με­τώ­που α­πό τις κοι­νω­νι­κές δυ­νά­μεις που έ­χουν α­νά­γκη α­πό μια τέ­τοια διέ­ξο­δο: την ερ­γα­τι­κή τά­ξη, τα με­σαία στρώ­μα­τα της πό­λης και του χω­ριού, την ερ­γα­ζό­με­νη και ά­νερ­γη δια­νό­η­ση, τους ε­πι­στή­μο­νες και καλ­λι­τέ­χνες, τη νε­ο­λαία, τις γυ­ναί­κες, τα κοι­νω­νι­κά κι­νή­μα­τα για την ε­θνι­κή α­νε­ξαρ­τη­σία, την ει­ρή­νη, για τις δη­μο­κρα­τι­κές ε­λευ­θε­ρίες, για το πε­ρι­βάλ­λον, τα κι­νή­μα­τα αλ­λη­λεγ­γύης.

Ένα τέ­τοιο λαϊκό μέ­τω­πο δεν μπο­ρεί πα­ρά να συ­γκε­ντρώ­νει κοι­νω­νι­κές και πο­λι­τι­κές δυ­νά­μεις. Οι διά­φο­ρες δυ­νά­μεις που αυ­το­προσ­διο­ρί­ζο­νται στο χώ­ρο της Αρι­στε­ράς θα πρέ­πει, κα­τά την ά­πο­ψή μου, να ερ­γα­στούν και να συ­γκλί­νουν προς αυ­τή την κα­τεύ­θυν­ση. Προϋπό­θε­ση για τη συμ­με­το­χή σε μια τέ­τοια προ­σπά­θεια δεν εί­ναι η ι­δε­ο­λο­γι­κο-πο­λι­τι­κή συμ­φω­νία ε­φ’ ό­λης της ύ­λης, αλ­λά η συμ­φω­νία σε έ­να τέ­τοιο ε­λά­χι­στο πλαί­σιο, σε μια τέ­τοια α­ντιι­μπε­ρια­λι­στι­κή, α­ντι­μο­νο­πω­λια­κή κα­τεύ­θυν­ση. Πί­σω α­πό αυ­τή τη γραμ­μή υ­πάρ­χει μό­νο ο συμ­βι­βα­σμός και η α­φο­μοίω­ση α­πό την κυ­ρίαρ­χη πο­λι­τι­κή. Από ε­κεί και πέ­ρα, κά­θε δύ­να­μη μπο­ρεί και πρέ­πει να δια­τη­ρεί την αυ­το­τέ­λειά της, τις ι­διαί­τε­ρες α­ντι­λή­ψεις και ε­πι­διώ­ξεις της. Εξάλ­λου, το βά­θος και ο τρό­πος ρι­ζο­σπα­στι­κο­ποίη­σης δια­φέ­ρουν.

(περισσότερα…)

Δημήτρης Καλτσώνης: Η κυβέρνηση Αλλιέντε. Επίκαιρα διδάγματα για το κράτος

Απρίλιος 26, 2013

A-rouge

Πηγή: http://kaltsonis.blogspot.gr/

37174Η ανάδειξη της κυβέρνησης Αλλιέντε επιβεβαίωσε ουσιαστικά τις αναλύσεις του 4ου συνεδρίου της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Τις επιβεβαίωσε και με τις επιτυχίες της και με την ανατροπή της. Το συνέδριο διεξήχθη το 1922 και, ανάμεσα σε άλλα, διατύπωσε τη θέση ότι στις συνθήκες αστικής δημοκρατίας υπάρχει δυνατότητα ανάδειξης ριζοσπαστικών και επαναστατικών δυνάμεων στην κυβέρνηση. Το συνέδριο εκτιμούσε ότι αυτό μπορεί να γίνει όχι οποτεδήποτε αλλά μόνο σε συνθήκες ιδιαίτερης ανόδου των λαϊκών αγώνων. Μια τέτοια κυβέρνηση μπορεί «να προκύψει και με βάση το κοινοβούλιο, αλλά σε στενή σχέση με τον επαναστατικό αγώνα κατά της αστικής τάξης, μόνο στην πορεία της μαζικής πάλης, στηριζόμενη στις μάζες και δυναμώνοντας το επαναστατικό κίνημα». Η εργατική κυβέρνηση «δεν είναι ακόμα δικτατορία του προλεταριάτου» ούτε αποτελεί «μια αναγκαία μεταβατική μορφή» μπορεί να αποτελέσει όμως «μια αφετηρία για την κατάκτηση» της εξουσίας από την εργατική τάξη.

Η ανάλυση της Διεθνούς βασιζόταν στη μαρξιστική λενινιστική θεωρία του κράτους, πολύ περισσότερο που ο Λένιν ήταν παρών στο 4ο αυτό συνέδριό της. Τα θεωρητικά θεμέλια της ανάλυσης ήταν: Πρώτο, ο ταξικός χαρακτήρας του αστικού κράτους είναι σε κάθε περίπτωση δεδομένος. Για την κατάργηση των εκμεταλλευτικών καπιταλιστικών σχέσεων απαιτείται η σοσιαλιστική επανάσταση που θα καταργήσει το αστικό κράτος και θα το αντικαταστήσει από την εργατική εξουσία. Δεύτερο, η αντανάκλαση του συσχετισμού των δυνάμεων δεν αποκλείει, σε συνθήκες αστικής δημοκρατίας, να βρει έκφραση στο επίπεδο της κυβέρνησης. Ακόμη κι έτσι, όμως, δεν μεταβάλλεται ο ταξικός χαρακτήρας του κράτους. Τρίτο, οι όποιες μεταρρυθμίσεις, αλλαγές και μετασχηματισμοί πρέπει να οδηγήσουν στην καταστροφή των δομών της αστικής κρατικής εξουσίας και στη δημιουργία νέων.

batalla-de-chile_poder_popular_5

 περ. Μαρξιστική Σκέψη, τ. 9, 2013, σελ. 117-131

Η μελέτη της εμπειρίας της κυβέρνησης της «Λαϊκής Ενότητας» υπό την προεδρία του Σαλβαδόρ Αλλιέντε αποτελεί και σήμερα ένα εξαιρετικά επίκαιρο θεωρητικό και πρακτικό θέμα. Στο παρόν άρθρο θα εξεταστούν τέσσερα βασικά ζητήματα: α. πώς κατόρθωσε να αναδειχθεί μια τέτοιου τύπου κυβέρνηση, β. το πρόγραμμα της κυβέρνησης και η εφαρμογή του, γ. η στρατιωτική πολιτική της κυβέρνησης και η επίλυση τελικά του κομβικού ζητήματος της κρατικής εξουσίας, δ. μερικά συμπεράσματα για τη μαρξιστική θεωρία του κράτους.

1. Συνθήκες κρίσης

Η εκλογική νίκη του Αλλιέντε στις προεδρικές εκλογές του 1970 έγινε δυνατή κάτω συγκεκριμένους όρους. Ο πρώτος είναι η οικονομική κρίση και η επιδείνωση των συνθηκών ζωής του λαού. Το κόστος ζωής την τελευταία πριν την εκλογή Αλλιέντε δεκαετία ανέβηκε σχεδόν 1000%. Τo 2% τωv οικογενειών κατείχαv τo 46% τoυ χρηματικού εισοδήματος. Το 17% των εταιρειών κατείχε πάνω από το 78% ολόκληρου του μετοχικού κεφαλαίου. Η πιο μεγάλη από αυτές είχε τον έλεγχο των 2/3 της παραγωγής ολόκληρης της χώρας. Το 46,2% του μετοχικού κεφαλαίου των 30 μεγαλύτερων βιομηχανιών της Χιλής ανήκε σε ξένα συγκροτήματα. Τo 80% της καλλιεργημένης γης και τωv βοσκοτόπων βρισκόταν στα χέρια τoυ 4,2% τoυ πληθυσμού, τωv μεγαλoτσιφλικάδωv. Μόνο στηvπρωτεύουσα Σαντιάγο, 600.000 άvθρωπoι ζoύσαv σε παράγκες. Τα δύo τρίτα τωv αγρoτικώv οικιών είχαv χωματέvιo πάτωμα. Μόvo τo 10% είχε ηλεκτρικό ρεύμα. Οι άvεργoι ξεπερvoύσαv τις 300.000 (8,3%). 1,5 εκατoμ. παιδιά υπoσιτίζovταv εvώ 600.000 ήταv πvευματικά καθυστερημένα εξαιτίας της έλλειψης τωv στoιχειωδώv μέσωv ζωής. Τo 15% τωv Χιλιαvώv πάvω από 15 ετώvήταv αvαλφάβητoι[1].

Ο δεύτερος είναι η δραστηριοποίηση των λαϊκών στρωμάτων και η αντίθεσή τους στις κυρίαρχες πολιτικές. Η άνοδος των κοινωνικών αγώνων αντιμετωπίστηκε από την άρχουσα τάξη και τις κυβερνήσεις με ένταση της καταστολής αλλά και με προσπάθειες μεταρρυθμίσεων προκειμένου να εκτονωθεί η δυσαρέσκεια. Τίποτα από τα δύο δεν απέδωσε.

(περισσότερα…)

Η επικαιρότητα του έργου του Δημήτρη Μπάτση-Δημήτρης Καλτσώνης

Απρίλιος 20, 2013

m_3589_dimitris_mpatsis 

»Η ανάπτυξη δεν μπορεί να περιοριστεί σε τουρισμό-οδοποιία»

εφημ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Η οικονομική κρίση μάς οδηγεί όλους στην ανάγκη αναστοχασμού. Τι έφταιξε και φτάσαμε ώς εδώ; Πώς θα βγούμε από το αδιέξοδο; Ποιος πρέπει να πληρώσει, οικονομικά και πολιτικά;

Ξαναδιάβασα πρόσφατα το βιβλίο του Δημήτρη Μπάτση «Η βαριά βιομηχανία στην Ελλάδα», το οποίο εκδόθηκεπρώτη φορά στα δύσκολα χρόνια μετά την απελευθέρωση, το 1947, και επανεκδόθηκε σε λιγότερο χαλεπούς καιρούς, το 1977 (εκδόσεις Κέδρος). Εκτοτε, έχει γνωρίσει πολλές επανεκδόσεις.

Στο βιβλίο αυτό, ο νομικός και οικονομολόγος Δ. Μπάτσης, γόνος εύπορης οικογένειας, απέδειξε συγκεκριμένα, με επιστημονική μέθοδο, στοιχεία και όχι γενικολογίες, ότι η Ελλάδα δεν είναι καταδικασμένη να είναι «ψωροκώσταινα». Απέδειξε πως διαθέτει όλες τις αναγκαίες προϋποθέσεις για να αναπτυχθεί ανεξάρτητα και να βγει από το χρόνιο φαύλο κύκλο της καθυστέρησης, της εξάρτησης, της φτώχειας, του δανεισμού.

 a111-300x198

Η Ελλάδα είναι αρκετά διαφορετική σήμερα από ό,τι ήταν μετά την απελευθέρωση. Εχει όμως πολλά πάγια χαρακτηριστικά και αδυναμίες. Επομένως, χωρίς να επιτρέπονται οι μηχανιστικές μεταφορές, οι προβληματισμοί του Δ. Μπάτση μπορούν να φανούν ιδιαίτερα χρήσιμοι και παραγωγικοί στη σύγχρονη οικονομική κρίση, η οποία, εκτός των άλλων, ξαναφέρνει στην επιφάνεια τις χρόνιες παθογένειες, τον κατά βάση εμπορομεσιτικό χαρακτήρα του ελληνικού κεφαλαίου.

Ποιοι ήταν, κατά το συγγραφέα, οι βασικοί όροι για μια ανεξάρτητη ανάπτυξη της Ελλάδας σε όφελος του λαού;

1 Η κατάργηση των εξωτερικών χρεών και του διεθνούς οικονομικού ελέγχου, η κατάργηση των προνομίων των ξένων εταιρειών, όλων των λεόντειων συμφωνιών με το ξένο κεφάλαιο.

2 Η χάραξη ενός σχεδίου βιομηχανικής ανάπτυξης, ιδίως της βαριάς βιομηχανίας, που θα αποτελούσε το βάθρο της οικονομικής ανεξαρτησίας της χώρας και την ατμομηχανή της ανάπτυξης. Το καθήκον αυτό, κατά τον Μπάτση, δεν μπορεί να αφεθεί στην ιδιωτική πρωτοβουλία, η οποία ούτε καθολικό σχέδιο μπορεί να χαράξει και, κυρίως, ενδιαφέρεται να επενδύσει μόνο όπου έχει εξασφαλισμένα υπερκέρδη. Μόνο ο δημόσιος τομέας, υπό τον άγρυπνο λαϊκό έλεγχο, μπορεί να αποτελέσει το μοχλό χάραξης και υλοποίησης ενός τέτοιου σχεδίου.

(περισσότερα…)