Archive for the ‘Mαριάννα Tζιαντζή’ category

«Οδυσσέα, γύρνα κοντά μου»

Ιουνίου 25, 2013

snowden

της Μαριάννας Τζιαντζή

Στη μεταπολεμική Ελλάδα οι διωκτικές αρχές χρησιμοποιούσαν τους συγγενείς των εξορίστων και των φυλακισμένων για να πετύχουν μια ομολογία, μια δήλωση μετανοίας, για να σπάσουν το ηθικό των αριστερών αγωνιστών και του λαϊκού κινήματος, ακόμα και όταν αυτό το κίνημα είχε ήδη συντριβεί.

Σήμερα, ο πατέρας του πλέον καταζητούμενου ανθρώπου στον κόσμο, του 27χρονου Έντουαρντ Σνόουντεν, απευθύνει μέσω της τηλεόρασης έκκληση στο γιο του εκλιπαρώντας τον να γυρίσει στην πατρίδα και να μη φανερώνει άλλα κρατικά μυστικά. Ένας τσακισμένος μεσόκοπος, με μαλλιά σγουρά και μάτια κόκκινα από την αγρύπνια ή το κλάμα εμφανίστηκε αυτή την εβδομάδα στο ακροδεξιό κανάλι Φοξ για να πει στο παιδί του να συνεργαστεί, να «υπογράψει».

Ο Σνόουντεν, ένας πρώην τεχνικός της CIA, πρόσφατα αποκάλυψε στοιχεία που δείχνουν ότι οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες μπορούν να παρακολουθούν τις τηλεφωνικές και άλλες επικοινωνίες όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και σε όλο τον πλανήτη. Λίγο προτού ξεσπάσει το σκάνδαλο, ο Σνόουντεν είχε καταφύγει στο Χονγκ Κονγκ, αλλά τώρα είναι άγνωστος ο τόπος διαμονής του. Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν μετανιώνει και δεν επιστρέφει στην πατρίδα του, ενώ δεν αποκλείει το ενδεχόμενο δολοφονίας του.

Αν και όλοι ξέρουμε τι τράβηξε ο 27χρονος πεζοναύτης Γουίλιαμ Μάνινγκ, που τώρα δικάζεται ύστερα από σχεδόν τρία χρόνια προφυλάκισης, ο πατέρας του Σνόουντεν δηλώνει: «Έχω εμπιστοσύνη στο δικαστικό μας σύστημα. Προτιμώ να είναι ο γιος μου φυλακισμένος στις Ηνωμένες Πολιτείες, παρά να ζει ελεύθερος σε μια χώρα που δεν έχει τις ελευθερίες που απολαμβάνουμε εδώ». Υπόγραψε, παιδάκι μου, έλεγαν κάποτε οι γονείς των κρατουμένων. Οδυσσέα, γύρνα κοντά μου. Και τώρα η ίδια τραγωδία, η δοκιμασία και ο εξευτελισμός των πιο βαθιών ανθρώπινων σχέσεων επαναλαμβάνεται.

(περισσότερα…)

Μια γενιά που περιεργάζεται

Φεβρουαρίου 25, 2013

psyxo 

της Μαριάννας Τζιαντζή    

Η παρατεταμένη απουσία της εργασίας ή και ο ευτελισμός της ανοίγουν πληγές που μοιραία θα κακοφορμίσουν, καθώς αποκαρδιώνονται οι εργαζόμενοι και απελπίζονται οι περιεργαζόμενοι….

Απευθυνόμενος στους Θεσσαλονικείς, ο Απόστολος Παύλος παρατηρεί: «…Μερικοί από εσάς είναι αργόσχολοι, δηλαδή δεν εργάζονται, αλλά περιεργάζονται τους άλλους». Και στους μη εργαζομένους κάνει έκκληση «να ηρεμήσουν και να εργάζονται κανονικά», ενώ στους εργαζομένους συνιστά να μη συναναστρέφονται τον αργόσχολο, ώστε εκείνος να ντραπεί, και φυσικά να μην τον θεωρούν εχθρό τους, αλλά να τον νουθετούν σαν αδελφό (Β΄ Θεσσ. 3, 6-15).

Τι συμβαίνει όμως όταν οι μη εργαζόμενοι είναι περισσότεροι από τον οικονομικά ενεργό πληθυσμό, όταν οι άνεργοι αγγίζουν τα δύο εκατομμύρια; Οι εξ ανάγκης αργόσχολοι περιεργάζονται τους άλλους, περιεργάζονται τον κόσμο ή τον μικρόκοσμο της πολιτικής, της ελαφράς καλλιτεχνίας, της επικαιρότητας και συνήθως τον περιεργάζονται εξ αποστάσεως, μέσω της οθόνης του υπολογιστή, της τηλεόρασης ή του κινητού και αναπτύσσοντας σχέσεις περιορισμένης ευθύνης με τους άλλους.

Μάθετε γράμματα να γίνετε άνθρωποι, να προκόψετε, να ζήσετε καλύτερα από εμάς. Αυτή η νουθεσία, που έχει ειπωθεί από εκατομμύρια δασκάλους και γονείς, τώρα τινάζεται στον αέρα. Το «δεν θέλω» γίνεται «δεν μπορώ (να εργαστώ)» και το περίφημο «ο μη εργαζόμενος μηδέ εσθιέτω» μοιάζει να μας περιγελά.

Μαζί με τους νυν και τους μελλοντικούς ανέργους πληθαίνουν οι «μαθητές του τελευταίου θρανίου», όπως πληθαίνουν και τα «βαθμολογικά ναυάγια» (οι σχεδόν άσπρες κόλλες στις πανελλήνιες εξετάσεις), διαπιστώνουν οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί. Η αίσθηση της ματαιότητας της γνώσης και της προσπάθειας ριζώνει στο πιο τρυφερό και αθώο κομμάτι της κοινωνίας. Το αρχικό αίτιο αυτής της παραίτησης μπορεί έχει σχέση με την οικονομία, με τη γενική πτώση του βιοτικού επιπέδου, όμως οι συνέπειες γίνονται με τη σειρά τους εσωτερικευμένα αίτια που γεννούν άλλες, μακροπρόθεσμα διαβρωτικές συνέπειες. Και όμως, σήμερα αξίζει περισσότερο από ποτέ να μαθαίνουν οι νέοι γράμματα, όχι απλώς για να βρουν δουλειά, αλλά γιατί τους έλαχε να ζήσουν σε μια συναρπαστικά δύσκολη εποχή.

(περισσότερα…)

Αναζητώντας την «ωραία και υγιή περηφάνια» – Mαριάννα Tζιαντζή

Φεβρουαρίου 2, 2013

El Sistema-3

εφημ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

​​Παράξενες συμπτώσεις παρατηρούνται ανάμεσα στον τηλεοπτικό και τον πραγματικό κόσμο. Την Τετάρτη, στην αργία των Τριών Ιεραρχών, στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, εκατοντάδες μαθητές μουσικών και καλλιτεχνικών σχολείων βγήκαν στον δρόμο με τύμπανα, όμποε, φλάουτα, σαξόφωνα, τρομπέτες και άλλα όργανα και με αίτημα να μη μαραζώσουν, να παραμείνουν ζωντανά τα σχολεία τους. Το ίδιο βράδυ, στον «Εξάντα» (ΝΕΤ) του Γιώργου Αυγερόπουλου, μάθαμε για τα 370.000 παιδιά, εφήβους και νέους της Βενεζουέλας που ξέφυγαν από τον δρόμο, τις συμμορίες, τα ναρκωτικά και την πορνεία χάρη στη μουσική, συμμετέχοντας στις 285 νεανικές-παιδικές και στις 30 επαγγελματικές ορχήστρες κλασικής μουσικής που λειτουργούν σήμερα σε αυτήν τη χώρα.

6a00d8341c630a53ef016301683296970d-600wi

«Βία, ένταση, ταλαιπωρία, οξύτατες αντιπαραθέσεις»: οι λέξεις αυτές κυριαρχούν στα δελτία ειδήσεων, όμως πίσω από τα συμπτώματα υπάρχει και η αιτία, δηλαδή η κρίση, η φτώχεια και ο φόβος της φτώχειας. Στα μπάριος, τις παραγκουπόλεις του Καράκας, ζουν τα περισσότερα παιδιά του El Sistema, ενός προγράμματος που ξεκίνησε το 1975 από έναν καθηγητή μουσικής και οικονομολόγο, τον Jose Antonio Abreu. Εντεκα παιδιά συμμετείχαν στην πρώτη πρΑναζητώντας την «ωραία και υγιή περηφάνια» – Mαριάννα Tζιαντζήόβα, όμως έκτοτε οι «πυρήνες» του Εl Sistema πολλαπλασιάζονται με αστρική ταχύτητα, καθώς πολλοί μαθητές γίνονται με τη σειρά τους δάσκαλοι.

«Φτώχεια δεν είναι μόνο η έλλειψη τροφής και στέγης», λέει σήμερα ο Abreu. «Φτώχεια είναι η εγκατάλειψη και η ανωνυμία… Με το που παίρνει ένα παιδί ένα μουσικό όργανο, ένα βιολί στα χέρια του, παύει να είναι φτωχό… το βιολί οδηγεί σ’ έναν δρόμο αυξανόμενου πνευματικού πλούτου… Η μουσική προσφέρει στα παιδιά αυτοεκτίμηση, μια ωραία και υγιή περηφάνια, που σε βγάζει από τη φτώχεια».

(περισσότερα…)

Για το βιβλίο του Δημήτρη Ψαρρά »Η Μαύρη Βίβλος της Χρυσής Αυγής».

Ιανουαρίου 5, 2013

«Das Drahtzieher»(αυτός που κινεί τα νήματα):αντισημιτική αφίσα του «Λαϊκού Μετώπου»(ονομασία με την οποία κατέβηκαν οι ναζιστές στις εκλογές), 1924: ο παντοδύναμος εβραίος καπιταλιστής, που εκμεταλλεύεται τον πόλεμο και τον πληθωρισμό για να θησαυρίσει, αποτελεί βασικό μοτίβο της ναζιστικής προπαγάνδας.

Πηγή: www.mao.gr/   

της Μαριάννας Τζιαντζή

Θα αδικούσαμε αυτό το βιβλίο του Δημήτρη Ψαρρά αν το χαρακτηρίζαμε απλώς χρήσιμο ή διαφωτιστικό ή επίκαιρο λαμβάνοντας υπόψη αποκλειστικά τη συγκυρία, δηλαδή το γεγονός ότι κυκλοφόρησε το περασμένο φθινόπωρο, λίγους μήνες μετά τη μεγάλη εκλογική άνοδο της Χρυσής Αυγής και την είσοδό της στη Βουλή. Η αξία αυτού του βιβλίου υπερβαίνει την εκλογική συγκυρία και μας βοηθά να καταλάβουμε και το μετεκλογικό τοπίο. Η Μαύρη Βίβλος της Χρυσής Αυγής (από τις εκδόσεις Πόλις) δεν φωτίζει μόνο τη γενεαλογία αυτής της οργάνωσης, αλλά και τις σχέσεις της ακροδεξιάς με δυνάμεις του λεγόμενου κοινοβουλευτικού τόξου, δείχνει ακόμα πώς η ατζέντα της ΧΑ χωρά στις διακηρύξεις και τις πρακτικές ακόμα και μη φασιστικών πολιτικών κομμάτων. Δείχνει επίσης τους δεσμούς (και όχι απλώς την ιδεολογική συγγένεια) που είχε και προφανώς εξακολουθεί να έχει αυτή η οργάνωση με το βαθύ ελληνικό κράτος (στρατός, αστυνομία, δικαστική εξουσία, εκκλησία), όπως τονίζει ο συγγραφέας. Ο Δημήτρης Ψαρράς μάς υπενθυμίζει ότι παρόλο που μέχρι χθες η ΧΑ ήταν μια ποσοτικά αμελητέα οργάνωση (στις εκλογές του 2009 πήρε μόλις 23.000 ψήφους), οι στυλοβάτες της δεν ήταν ποτέ αποκλεισμένοι από τα επίσημα ΜΜΕ και γενικότερα από το σύστημα εξουσίας.

Η ολοκλήρωση ενός τόσο απαιτητικού βιβλίου μέσα σε λίγους μήνες θα ήταν αδιανόητη αν δεν υπήρχε η ερευνητική δουλειά της ομάδας του Ιού (μέχρι πρόπερσι της Ελευθεροτυπίας και εδώ και δύο μήνες, της Εφημερίδας των Συντακτών) μέλος της οποίας είναι ο Δημήτρης Ψαρράς. Το βιβλίο αυτό δεν είναι μια εκδοτική αρπαχτή, αλλά προϊόν πολυετούς δημοσιογραφικού μόχθου, συλλογικού και προσωπικού, ορατού (δημοσιευμένα κείμενα) αλλά και αθέατου και αθόρυβου. Με λίγα λόγια, βιβλία σαν και αυτό αποκαθιστούν τη χαμένη τιμή της ελληνικής δημοσιογραφίας.

Το βιβλίο περιλαμβάνει 19 κεφάλαια (μαζί και ο πρόλογος και ο επίλογος) που αν και έχουν κάποια αυτοτέλεια, καλό είναι να διαβαστούν σε συνέχεια, χωρίς παραλείψεις. Στα κεφάλαια αυτά παρουσιάζονται οι πιο σημαντικές πλευρές της διαδρομής της οργάνωσης από το 1980 μέχρι σήμερα, καθώς και οι απαρχές του νεοφασιστικού φαινομένου στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης. Η παρουσίαση αυτή στηρίζεται σε ένα εντυπωσιακό πλήθος πηγών: ντοκουμέντα από επίσημα έντυπα της ίδιας της οργάνωσης, δημοσιεύματα του Τύπου, τηλεοπτικές εκπομπές.

Πικρή αλλά ακριβής είναι η παρατήρηση του συγγραφέα ότι πολλά από τα πρόσφατα και τα παλαιότερα τηλεοπτικά «σουξέ» των στελεχών της ΧΑ θα είχαν αποφευχθεί αν οι παρουσιαστές που τους καλούσαν στις εκπομπές τους είχαν μπει στον κόπο να μάθουν προτού πάθουν, να μελετήσουν τις επικοινωνιακές πρακτικές της οργάνωσης, καθώς και τις πολιτικές και ιδεολογικές θέσεις της.

(περισσότερα…)

Στον ουρανό των χρωμάτων

Δεκέμβριος 17, 2012

 

εφημ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Tης Mαριάννας Tζιαντζή

Σχεδόν μισό αιώνα μετά τη «Lucy in the sky with diamonds», γράφτηκε ένα άλλο τραγούδι αλλά χωρίς ήχους και στίχους: «Η Ελευθερία στον ουρανό των χρωμάτων». Είναι η ιστοσελίδα Μικρή Ζωγραφιά που γεννήθηκε πέρυσι την άνοιξη από την Ελευθερία Ρούσου, δασκάλα των Εικαστικών στο 21ο και στο 109ο Δημοτικό Σχολείο της Θεσσαλονίκης, με αποκλειστικό σκοπό να φιλοξενεί τα έργα των μαθητών. Ολοι γνωρίζουμε την αιτία που όλη η Ελλάδα έμαθε γι’ αυτό το σχολείο. Ομως αντί να προβάλλουμε την ευαισθησία μας μιλώντας για την «άτυχη, την τραγική δασκάλα», ας ξετυλίξουμε τον ψηφιακό κύλινδρο με τις ζωγραφιές στο www.littlepainting.blogspot.gr  .Εκεί θα αντικρίσουμε ένα πανέμορφο, παλλόμενο και ζωντανό κομμάτι της Ελευθερίας, αφού δεν έχουμε πρόσβαση σε άλλα και μάλλον πιο σημαντικά κομμάτια της ζωής της.

Ο άνθρωπος δεν είναι μόνον ο ψυχικός του κόσμος, αλλά είναι κυρίως οι πράξεις του, τα έργα του. Εδώ το έργο της Ελευθερίας Ρούσου είναι τα έργα των άλλων, των εκατοντάδων μαθητών που ζωγράφιζαν σε χαρτιά, χαρτόνια και ξύλινα κουτιά, σε τοίχους, πεζούλια και πεζοδρόμια, που έφτιαχναν γλυπτά, σκηνικά και μάσκες από πλαστελίνη, πηλό, χαρτοπολτό. Αυτά τα έργα δεν μιλούν απλώς, αλλά τραγουδούν, χορεύουν, λικνίζονται, στροβιλίζονται, εκτινάσσονται. Μαζί τους μιλά και η Ελευθερία Ρούσου, με σύντομα κείμενα που εξηγούν πώς και γιατί δημιουργήθηκε κάθε ενότητα με ζωγραφιές, γλυπτά και κατασκευές, χωρίς πουθενά να αναφέρεται η λέξη «εγώ», χωρίς πουθενά να αναγράφεται το ονοματεπώνυμό της.

Εικαστικές διαδρομές, λοιπόν. Στον κόσμο της χαράς, της αισιοδοξίας, της ελπίδας, της φαντασίας και της δημιουργικότητας. Ο πορθμέας είναι πια απών, όμως οι διαδρομές θα συνεχιστούν. Ούτε ίχνος στόμφου στις σημειώσεις του πορθμέα. Μόνο τρυφερή καθοδήγηση, γνώση και παιδιάστικος μεταδοτικός ενθουσιασμός. Παραμύθια που ξετυλίγονται, αλλά και ζωγραφιές που γυρεύουν να γίνουν ιστορίες: «Στα χρώματα των ζαχαρωτών. Πώς το ουράνιο τόξο έγινε ζαχαροπλάστης στο γλυκόσπιτο».

(περισσότερα…)

Οταν ο χρυσός «δεν» μας φέρνει πιο κοντά -Mαριάννα Tζιαντζή

Δεκέμβριος 2, 2012

images (1) 

εφημ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Τηλεοπτικά πλούσια ήταν η περασμένη Τετάρτη. Αργά το βράδυ, ο ΣΚΑΪ πρόβαλε ένα ντοκιμαντέρ–αφιέρωμα στον Γιώργο Σεφέρη, ενώ περίπου την ίδια ώρα η ΝΕΤ έδειξε ένα ντοκιμαντέρ του Γιώργου Αυγερόπουλου («Eξάντας») για τα μεταλλεία χρυσού της Χαλκιδικής («Ο θησαυρός της Κασσάνδρας»).

Διαφορετικά είδη ντοκιμαντέρ: το πρώτο είναι πολιτιστικό, το δεύτερο ανήκει στην κατηγορία των «current affairs», των «σύγχρονων (δημόσιων) υποθέσεων». Παραγωγές που απαιτούν χρόνο και χρήμα, είδη που στην Ελλάδα απειλούνται με εξαφάνιση από τον τηλεοπτικό χάρτη. Eίχα την τύχη να δω και τις δύο και αξίζει, αν δεν τις προλάβατε, να τις δείτε σε επανάληψη.

Πολλά έχουν ειπωθεί κι έχουν γραφτεί για τον Γ. Σεφέρη, όμως η εκπομπή του ΣΚΑΪ (βλ. «Κ», 28.11) προσέγγισε τον ποιητή χωρίς επιτήδευση και με φρέσκο βλέμμα. Π.χ., σε αυτό το πρώτο επεισόδιο της νέας σειράς «Ελληνες του πνεύματος και της τέχνης», ο Νάνος Βαλαωρίτης μίλησε για τον ποιητή με ηχητική υπόκρουση τα τζιτζίκια και με φόντο ένα καλοκαιρινό τοπίο στο Ιόνιο. Η Αννα Λόντου, κόρη της Μαρώς Σεφέρη, μίλησε για το χιλιοσημαδεμένο γραφείο του ποιητή, για τις μικρές ουλές που άφηνε στο ξύλο το μολύβι καθώς εκείνος το χτυπούσε αναζητώντας τον ρυθμό του στίχου – και ίσως αυτός ο εσωτερικός ρυθμός είναι ένας από τους λόγους που τόσο πολλοί έχουν μάθει πολλά ποιήματά του απέξω. Μια λεπτομέρεια πεζή, αλλά τόσο εκφραστική.

Στον «Θησαυρό της Κασσάνδρας» δεν ακούγεται το τερέτισμα των τζιτζικιών, αλλά τιτιβίσματα πουλιών στο αρχέγονο δάσος των Σκουριών. Εδώ το θέμα, δηλαδή οι συγκρούσεις γύρω από την εκμετάλλευση του μεταλλευτικού πλούτου, δεν έχει μόνο τοπική και περιβαλλοντική διάσταση, αλλά και πολιτική και οικονομική. Εύγλωττες εικόνες, μαρτυρίες και απόψεις κατοίκων, εκπροσώπων της εταιρείας Εldorado, πανεπιστημιακών και πολιτικών.

(περισσότερα…)

Τρεις πόλεις χωριστά – Mαριάννα Tζιαντζή

Οκτώβριος 15, 2012

εφημ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 

Σπάνια βλέπουμε τους δρόμους του κέντρου της Αθήνας τόσο άδειους όπως ήταν το πρωί της Τρίτης. Μια μεγάλη επιχείρηση – σκούπα είχε σαρώσει ό,τι ανεπιθύμητο μπορούσε να βρεθεί στο πέρασμα της Αγκελα Μέρκελ: επαίτες, πλανόδιους μουσικούς, διαδηλωτές, αργόσχολους, τουρίστες, τρόλεϊ, πουλιά πετούμενα, λατέρνες. Η Αθήνα ήταν μια άλλη πόλη ή μάλλον ήταν η ίδια πόλη χωρισμένη στα τρία.

Οι δύο πρώτες πόλεις ήταν αμοιβαία αποκλειόμενες. Απαγορευμένη, προστατευμένη, φυλασσόμενη η πρώτη, οργισμένη η δεύτερη. Η τρίτη πόλη ήταν η γκρίζα, η ανεξιχνίαστη ζώνη. Εδώ βρισκόταν η πλειονότητα των κατοίκων της πρωτεύουσας, που συνέχιζαν τις καθημερινές τους δραστηριότητες (σπίτι, ψώνια, καφενείο, σχολείο και δουλειά) και νοερά βρίσκονταν είτε από τη μια είτε από την άλλη πλευρά του σιδερένιου φράχτη στο ύψος των ανθέων.

Ποιες άραγε να είναι οι αναμνήσεις της Αγκελα Μέρκελ από την επίσκεψή της στην Αθήνα πέρα από τις συναντήσεις της με πολιτικές ηγεσίες και επιχειρηματικούς παράγοντες; Ισως πέρα στα Μεσόγεια, περνώντας από την Αττική Οδό, να είδε τα θηριώδη συγκροτήματα κατοικιών που σκαρφάλωσαν στους λόφους και αφάνισαν τα αμπέλια. Μάλλον θα είδε το μακρινό περίγραμμα του Παρθενώνα και του Λυκαβηττού, όπως και τις προσόψεις των κομψών αθηναϊκών πολυκατοικιών στη Βασιλίσσης Σοφίας. Σχεδόν τη λυπάται κανείς. Επισκέφθηκε την πόλη -κοιτίδα της Δημοκρατίας, το όνειρο εκατομμυρίων συμπατριωτών της, έφτασε στην πηγή και δεν ήπιε νερό… μόνο που δεν ήταν αυτός ο στόχος της. Ποια πηγή, εξάλλου; Η Γερμανία είναι σήμερα η οικονομική καρδιά της Ευρώπης, άρα η μόνη καρδιά και πηγή.

(περισσότερα…)