Posted tagged ‘χρηματοπιστωτική κρίση’

Το διαζύγιο καπιταλισμού – δημοκρατίας

Μαΐου 2, 2013

Εφημερίδα των Συντακτών

Το κείμενο που ακολουθεί είναι ένα απόσπασμα από το βιβλίο των Ιταλών οικονομολόγων Τζόρτζιο Ρούφολο και Στέφανο Σίλος Λαμπίνι «Il film della crisi. La mutazione del capitalismo» (Einaudi, 2012).

 Από τον Θανάση Γιαλκέτση

Η κεντρική θέση αυτού του βιβλίου είναι ότι η κρίση στην οποία έχουν βυθιστεί οι δυτικές χώρες γεννιέται από τη ρήξη ενός ιστορικού συμβιβασμού μεταξύ καπιταλισμού και δημοκρατίας. Η φάση που ακολουθεί μετά από αυτήν τη ρήξη μπορεί να οριστεί ως η εποχή του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού και αποτελεί την τρίτη μεταβολή που πέρασε ο καπιταλισμός από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Η πρώτη φάση είναι μια «εποχή των ταραχών» και αντιστοιχεί στο διάστημα μεταξύ των αρχών του αιώνα και της έκρηξης του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η δεύτερη φάση αποτελείται από τη λεγόμενη «χρυσή εποχή»: μια συνεννόηση μεταξύ καπιταλισμού και δημοκρατίας βασιζόμενη πάνω σε δύο θεμελιώδεις συμφωνίες. Η πρώτη συμφωνία περιελάμβανε την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, την οποία αντιστάθμιζε ο πολιτικός έλεγχος των κινήσεων των κεφαλαίων, ο οποίος εξασφάλιζε ένα ευρύ πεδίο στην αυτονομία της οικονομικής πολιτικής των κυβερνήσεων και στις διεκδικήσεις των εργαζομένων.

Η δεύτερη συμφωνία εμπνεόταν από μια νέα θεωρία για τη διεύθυνση των επιχειρήσεων, η οποία έβλεπε την επιχείρηση ως μια σύνθετη κοινωνική πραγματικότητα που επιδιώκει όχι μόνον το κέρδος αλλά και μια σειρά κοινωνικούς στόχους, καθιστώντας έτσι τη μεγάλη ιδιωτική επιχείρηση μια αληθινή κοινότητα. Η τρίτη φάση σηματοδοτεί ακριβώς μια ρήξη με τη χρυσή εποχή και υλοποιείται μέσα από την απελευθέρωση των κινήσεων του κεφαλαίου, η οποία επιτρέπει να εξαπολυθεί μια αληθινή καπιταλιστική αντεπίθεση. Αυτή η κίνηση, που πραγματοποιήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 από τους ηγέτες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Μεγάλης Βρετανίας, προκαλεί μια θεμελιώδη μεταβολή στους συσχετισμούς δυνάμεων μεταξύ καπιταλισμού και δημοκρατίας και μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας και ανοίγει τον δρόμο στην εντυπωσιακή επέκταση του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού στις δυτικές δημοκρατίες.

(περισσότερα…)